2001

2001. urtea
Kronologia
Mendeak	XX.a • XXI.a • XXII.a
Hamarkadak	1980(e)koa • 1990(e)koa • 2000(e)koa • 2010(e)koa • 2020(e)koa
Urteak	1998 • 1999 • 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004
Beste egutegi batzuetan
Gregoriotar egutegia	2001 ; MMI
Ab urbe condita	2754
Armeniar egutegia	1450 ; ԹՎ ՌՆԾ
Bahá'í egutegia	157 – 158
Bengaliar egutegia	1408
Berber egutegia	2951
Egutegi budista	2545
Myanmarko egutegia	1363
Bizantziar egutegia	7509 – 7510
Koptoen egutegia	1717 – 1718
Etiopiar egutegia	1993 – 1994
Hebrear egutegia	5761 – 5762
	Egutegi hinduak
Bikram Samwat	2057 – 2058
Shaka Samvat	1923 – 1924
Kali Yuga	5102 – 5103
Iraniar egutegia	1379 – 1380
Islamiar egutegia	1421 – 1422
Korear egutegia	4334
Thailandiar eguzki egutegia	2544
Unix denbora	978307200 – 1009843199
Holozeniar egutegia	12001

Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!

Gertaerak

Euskal Herria

Maiatzaren 13a – 2001eko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak.
Ekainaren 16a – Segi gazte erakunde abertzale sozialistaren aurkezpen publikoa Iruñean.
Abuztuaren 20a – Donostiako Aldamar kalean Txioka tarbena barruan aurretik utzitako jostailu batek eztanda egin zuen automobil baten barruan, pertsona bat hiltzen.
Abuztuaren 26a – Lekunberritar talde bat barruko arropan joan zen Guardia Zibilaren kuartel aurrera. Guardia Zibilak herrian sortzen zuen egoera salatu nahi zuten.
Urriaren 7a – Bilboko mendiaren 92.674 metro koadro erosi zituen Pagasarri Gurea elkarteak. 5.360 pertsonak mila pezeta jarrita bakoitzak Tarin iturria eta inguruko elurzuloak kokatzen diren lursailak erosi zituzten.

Mundua

Urtarrilaren 13a – Richter eskalan 7.6 graduko lurrikara El Salvadorren. 800 hildako eta milaka pertsona etxerik gabe utzi zituen.
Urtarrilaren 20a – George W. Bush Ameriketako Estatu Batuetako 43. presidente izendatu zuten.
Urtarrilaren 26a – Indian Richter eskalan 7,9ko lurrikarak 20.000 lagun hil zituen.
Urtarrilaren 31 – Auzitegi batek libiar bat kondenatu zuen atentatua jasan zuen Pan Am hegazkin konpainiaren Lockerbieko atentatuarekin (1988) zerikusia izateagatik.
Otsailaren 6a – Hauteskundeak irabazi ostean Ariel Sharon Israelgo lehen ministro kargurako izendatu zuten ofizialki.
Otsailaren 13a – Richter eskalan 6,6 graduko indarra izan zuen lurrikara El Salvadorren. 400 hildako.
Otsailaren 23a – Nazioarteko Zigor Auzitegiak bortxaketa kasu batengatik lehen epaia eman zuen. Hagako Auzitegiak hiru serbobosniar epaitu zituen 1992an Bosniako Foča hiriko atxilotze guneetan bortxaketa masiboak egitea egotzita.
Martxoaren 4a – Portugalgo Hintze Ribeiro zubia erori zen 70 pertsona hil zirelarik.
Martxoaren 9a – Espainian halabeharrezko soldadutza bertan behera utzi zuten.
Martxoaren 17a – ETAk Rosesen mosso bat hil zuen.
Apirilaren 1a – Slobodan Milošević entregatu zen eta poliziak atxilotu egin zuen.
Apirilaren 26a – Junichiro Koizumi Japoniako lehen ministro bihurtu zen.
Maiatzaren 10a – Ghanako futbol partidu baten egondako jende pilaketa batean 120 hildako izan ziren.
Maiatzaren 13a – Silvio Berlusconik Italiako hauteskundeak irabazi zituen.
Ekainaren 1a – Hamasek atentatu suizida egin zuen Tel Aviveko dantzaleku batean. 21 hildako.
Ekainaren 7a – Tony Blairrek Erresuma Batuko presidente hauteskundeak irabazi zituen.
Ekainaren 11 – Oklahomako eraikin federal baten aurkako atentatuan 160 pertsonatik gora hil zituen atentatua egiteagatik, Timothy McVeigh exekutatu zuten Ameriketako Estatu Batuetan.
Ekainaren 19a – Ameriketako Estatu Batuetako armadak akatsez jaurtitako misil batek 23 pertsona hil zituen Irak iparraldeko futbol zelai batean.
Ekainaren 23a – Richter eskalan 8,4 graduko lurrikara batek Peruko Arequipa, Moquegua eta Tacna hiriak suntsitu zituen.
Uztailaren 3a – Hegazkin istripua Errusiako Irkutsken, Tupolev hegazkin bat pistatik atera eta 145 hildako izan ziren.
Uztailaren 21a – G8 erakundearen bilera Genoan. Bileraren aurkako manifestaldietan istiluak izan ziren eta istiluetan Carlo Giuliani hil zuen carabinieri (italiar polizia) batek.
Uztailaren 28a – Alejandro Toledo aukeratu zuten Peruko presidente, zortzi hilabete lehenagoko Alberto Fujimoriren aurkako mozio-zentsura baten ondoren.
Irailaren 10a – Norvegiako hauteskundeetan Kjell Magne Bondevik aukeratu zuten lehen ministro.
Irailaren 11 – 2001eko irailaren 11ko atentatuak: New Yorkeko World Trade Center eta Washingtongo Pentagonoa eraikinek, hegazkin bidezko atentatuak jasan zituzten inoiz inork AEBetako lurraldean jo duen erasorik larriena sorraraziz.
Irailaren 20a – George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen. New Yorkeko dorre bikien eta Pentagonoaren aurkako erasoen ostean izan zen aldarria.
Irailaren 21 – AZF enpresaren leherketaren ondorioz Tolosa Okzitanian 31 pertsona hil eta 2.500 zauritu larri suertatu ziren.
Urriaren 4a – Anthrax kasu baten berri eman zen Ameriketako Estatu Batuetan.
Urriaren 7a – 2001eko Irailaren 11ko atentatuei erantzunez Ameriketako Estatu Batuetako armadak Afganistan inbaditu zuen, talibanek Osama bin Laden lagundu zutelakoan.
Urriaren 9a – Anthrax arrastoak zituen hainbat gutun bidali zizkieten Ameriketako Estatu Batuetako senatuko hainbat kideri.
Azaroaren 6a – ETAk bonba-auto bat leherrarazi zuen Madrilen.
Azaroaren 7a – Hamabost hilabetez hegaldirik egin gabe egon eta gero, Concorde hegazkinaren hegaldi komertzialei hasiera eman zitzaien berriro ere.
Azaroaren 10a -
- Australiako John Howard hirugarren mandatu baterako aukeratu zuten hauteskundeetan.
- Uholdeak Aljerian, eurite gogorrek eta lubiziek 900 hildako eragin zituzten.
Azaroaren 12a – Talibanek Kabuletik ihes egin zuten Ameriketako Estatu Batuetako armadaren erasoaldiak eraginda.
Abenduaren 13a – Indiako parlamentuaren aurkako eraso terrorista batek hamalau pertsona hil zituen.
Abenduaren 22a – Hamid Karzai aukeratu zuten Afganistango presidente moduan.
Abenduaren 31a – Derrigorrezko soldadutza kendu zuen Espainiak

Ekonomia

Irailaren 11 – New Yorkeko atentatuek anabasa eta jaitsiera handiak eragin zituzten mundu guztiko burtsetan.
Irailaren 17a – New Yorkeko NYSE eta NASDAQ burtsek ateak ireki zituzten berriz Irailaren 11ko atentatuetan itxi eta gero.
Urriaren 2a – Swissair hegazkin konpainia suitzarrak porrot egin zuen.
Azaroaren 7a – Belgikako Sabena hegazkin konpainiak porrot egin zuen.
Abenduaren 2a – Ameriketako Estatu Batuetako Enron elektrizitate enpresak ordainketak eten zituen eta herrialde hartan sekula izandako iruzurrik handiena azaleratu zuen.

Arte eta kultura

Martxoaren 29tik apirilaren 8ra 12. Korrika ospatu zen, Gasteiz eta Baiona artean.
Apirilaren 1a – 2001eko Nafarroako Bertsolari Txapelketan Amets Arzallusek jantzi zuen txapela bigarren urtez jarraian.
Maiatzaren 5a – 2001eko Prudentzio Deuna Bertso Sarian Asier Otamendi izan zen irabazlea, bostgarren aldiz jarraian.
Abenduaren 16a – 2001eko Bertsolari Txapelketa Nagusiaren finala Andoni Egañak irabazi zuen, bere hirugarren txapela lortuz.

Zientzia eta teknologia

Urtarrilaren 15a – Wikipediaren lehen bertsioa, ingelesezkoa, martxan jarri zen.
Ekainaren 21a – Eguzki eklipse totala izan zen.
Urriaren 15a – NASAren Galileo espaziontzia Jupiterren Io ilargiaren gainazaletik 200 bat kilometrora igaro zen.
Urriaren 23a – Apple bere Ipod musika entzuteko tresna famatua saltzen hasi zen.
Urriaren 25a – Microsoften Windows XP programa saltzen hasi zen.
Azaroaren 15a – Microsoftek Xbox bideo-kontsola kaleratu zuen.
Abenduaren 1a – Wikipediaren euskarazko bertsioa martxan jarri zen.

Kirolak

Maiatzaren 23a – Bayern Munich futbol taldeak Txapeldunen Liga irabazi zuen.
Ekainaren 3a – 2001eko Nafarroako Itzulia: Julen Fernández irabazle.
Uztailaren 29a – Lance Armstrongek hirugarren aldiz irabazi zuen Frantziako Tourra.

Jaiotzak

Urtarrila

Urtarrilaren 1a – Katerin Artola Telleria Dantzaria, euskal dantza estiloan.
Urtarrilaren 2a – Pablo Castrillo, espainiar txirrindularia.
Urtarrilaren 2a – Amom Mandel, brasildar enpresaburu, aktibista eta politikaria.
Urtarrilaren 4a – Veronika Stepanova, errusiar iraupen-eskiatzailea.
Urtarrilaren 5a – Jorge Prado, espainiar moto-kroseko pilotua.
Urtarrilaren 7a – Maitane Alonso, bizkaitar ikertzailea eta medikuntza ikaslea EHUn.
Urtarrilaren 8a – Jon Pacheco, nafar futbolaria.
Urtarrilaren 8a – Melitha Sidabutar, indonesiar abeslaria (h. 2024).
Urtarrilaren 12a – Marcos Bustillo, bizkaitar futbolaria.
Urtarrilaren 14a – Isabelle Axelsson, suediar ekologista.
Urtarrilaren 17a – Diego Fernández Navarro, bizkaitar futbolaria.
Urtarrilaren 18a – Eneko Delgado, bizkaitar futbolaria.
Urtarrilaren 18a – Daxa Koreika, errusiar streamer eta blogaria.
Urtarrilaren 26a – Ekain Azkune, gipuzkoar futbolaria.
Urtarrilaren 27a – Imanol Baz, arabar futbolaria.
Urtarrilaren 27a – Eva Navarro, espainiar futbolaria.
Urtarrilaren 28a – Ander Lorente, bizkaitar futbolaria.
Urtarrilaren 31 – Ahed Tamimi, palestinar ekintzailea, Zisjordaniako Israelgo okupazioaren aurkako erresistentziaren ikurra.

Otsaila

Otsailaren 1a – Borja Sainz Eguskiza, bizkaitar futbolaria.
Otsailaren 1a – Maroan Sannadi, arabar futbolaria.
Otsailaren 3a - Ibaider Garriz, nafar futbolaria.
Otsailaren 5a - Miguel Tomé, nafar futbolaria.
Otsailaren 5a – Naroa Uriarte, bizkaitar futbolaria.
Otsailaren 8a – Unai Buján, bizkaitar futbolaria.
Otsailaren 8a – Beñat Prados, nafar futbolaria.
Otsailaren 13a – Naia Amondarain, gipuzkoar txirrindularia.
Otsailaren 16a – Julen Arriolabengoa Beitia, arabar txirrindularia.
Otsailaren 18a – Josu Lazkanoiturburu, gipuzkoar futbolaria.
Otsailaren 20a – Luis Jiménez, nafar futbolaria.
Otsailaren 25a – Xabier Huarte, nafar futbolaria.
Otsailaren 27a - Urko Collado, bizkaitar futbolaria.
Otsailaren 27a – An San, hegokorear arkularia.
Otsailaren 28a – Jorge Herrando, nafar futbolaria.

Martxoa

Martxoaren 1a – Jesus Owono, ekuatoreginear futbolaria.
Martxoaren 2a - Nerea Campos, gipuzkoar psikologoa eta rallyetako kopilotua.
Martxoaren 3a – Iñaki Díaz Melero, gipuzkoar txirrindularia.
Martxoaren 6a – Alejandro Balboa, arabar futbolaria.
Martxoaren 12a – Rubén Azkona, nafar futbolaria.
Martxoaren 12a – Amaia Lartitegi, bizkaitar txirrindularia.
Martxoaren 13a – Alex Carbonell Martikorena, gipuzkoar futbolaria.
Martxoaren 15a - Max Spring, baxenafartar errugbilaria.
Martxoaren 18a – Jada Facer, estatubatuar aktore eta abeslaria.
Martxoaren 20a – Urko González de Zarate, arabar futbolaria.
Martxoaren 27a - Anartz Peña, bizkaitar futbolaria.
Martxoaren 28a - Maria Vicente, kataluniar atleta, proba konbinatuetan eta jauzi hirukoitzean aditua.
Martxoaren 29a – Iñigo San Clemente, bizkaitar futbolaria.
Martxoaren 30a – Giovanni Franzoni, italiar eskiatzailea.

Apirila

Apirilaren 2a – Gaizka Aiesa, nafar futbolaria.
Apirilaren 3a – Iker San Vicente, nafar futbolaria.
Apirilaren 6a – Rikkie Kollé, herbeheretar modeloa, Miss Herbehereak irabazi duen lehen emakume transgeneroa.
Apirilaren 17a - Ander Dufur, nafar futbolaria.
Apirilaren 19a – Iñigo Eizagirre, gipuzkoar txirrindularia.
Apirilaren 20a – Pia Skrzyszowska, poloniar atleta, abiadurazko lasterketatan aditua.
Apirilaren 22a - Iker Trigo, bizkaitar txirrindularia.
Apirilaren 23a – Cata Coll, espainiar futbolaria.
Apirilaren 27a – Nerea Nevado, bizkaitar futbolaria.
Apirilaren 27a – Mikel Retegi, nafar txirrindularia.
Apirilaren 28a - María Parrado, espainiar pop abeslaria.
Apirilaren 30a – Unai Naveira, bizkaitar futbolaria.

Maiatza

Maiatzaren 1a – Libe Goitia Artetxe, errusiar-bizkaitar idazlea.
Maiatzaren 3a – Rachel Zegler, estatubatuar aktore eta abeslaria.
Maiatzaren 4a – Irene Ferreiro, espainiar aktore eta idazlea.
Maiatzaren 4a – Ainhoa Larretxi, bizkaitar modeloa eta aktorea.
Maiatzaren 12a – Megan Oldham, kanadar eskiatzaile akrobatikoa.
Maiatzaren 12a – Gonzalo Zorrilla, bizkaitar futbolaria.
Maiatzaren 15a – Cédrine Kerbaol, bretainiar txirrindularia.
Maiatzaren 15a – Peru Ruiz, gipuzkoar futbolaria.
Maiatzaren 16a – Alejandro Ibarrondo, bizkaitar futbolaria.
Maiatzaren 18a – Eric Pérez, bizkaitar futbolaria.
Maiatzaren 22a – Pablo Sáenz, nafar futbolaria.
Maiatzaren 24a – Alexander Hidalgo, gipuzkoar futbolaria.
Maiatzaren 29a – Pau Etxaniz, gipuzkoar piraguista.

Ekaina

Ekainaren 3a – Oihan Moreno, nafar aktore eta musikaria.
Ekainaren 4a – Takefusa Kubo, japoniar futbolaria.
Ekainaren 7a – Alice Pataxó, indigenen komunikatzaile eta ekintzaile brasildarra.
Ekainaren 9a - Alex Saleta, gipuzkoar errugbilaria.
Ekainaren 10a - Julien Alfred, santaluziar atleta, abiadura-lasterketetan aditua.
Ekainaren 15a – Markel Goñi, gipuzkoar futbolaria.
Ekainaren 19a – Nahuel del Val, bizkaitar saskibaloi jokalaria.
Ekainaren 21a – Diego Moreno, nafar futbolaria.
Ekainaren 26a – Ivan Litvinovitx, bielorrusiar gimnasta.

Uztaila

Uztailaren 1a – Pehmoaino, finlandiar abeslari eta aktorea.
Uztailaren 2a - Mikel Zabala Ojeda, bizkaitar futbolaria.
Uztailaren 10a – Isabela Moner, estatubatuar aktorea.
Uztailaren 12a – Kaylee McKeown, australiar igerilaria.
Uztailaren 13a – Jon Magunazelaia, gipuzkoar futbolaria.
Uztailaren 16a - Kendra Chéry, frantziar saskibaloi jokalaria.
Uztailaren 19a – Xabier Zaldua Marcen, nafar futbolaria.
Uztailaren 24a – Anne Lukin, nafar abeslaria.
Uztailaren 28a - Alex Díaz Álvarez, gipuzkoar txirrindularia.

Abuztua

Abuztuaren 1a – Jaagup Tuisk, estoniar abeslaria.
Abuztuaren 5a – Josie Totah, estatubatuar aktorea.
Abuztuaren 6a – Anne Lezea, gipuzkoar gimnasta erritmikoa.
Abuztuaren 9a – Vera Alonso, bizkaitar emakumezko aktorea eta modelo transgeneroa.
Abuztuaren 10a – Markel Sainz, gipuzkoar aktorea.
Abuztuaren 23a – Romy Abergel, israeldar modeloa eta telebistako pertsonaia.
Abuztuaren 24a – Xabier Isasa Larrañaga, gipuzkoar txirrindularia.
Abuztuaren 27a – Esther Anil, indiar aktorea.
Abuztuaren 28a – Jon Larrauri, bizkaitar futbolaria.

Iraila

Irailaren 7a – Denisa Baránková, eslovakiar arkularia (h. 2026).
Irailaren 7a – Jason Dupasquier, suitzar motoziklista (h. 2021).
Irailaren 9a – Emma Ellingsen, norvegiar modelo, aktore eta youtuberra.
Irailaren 11 – Jovan Kljajić, montenegroar saskibaloi jokalaria.
Irailaren 21a - Unai Hierro, bizkaitar txirrindularia.
Irailaren 23a - Irati Cuadrado Noain, nafar iraupen-eskiatzailea.
Irailaren 24a – Enith Salón, espainiar futbolaria.

Urria

Urriaren 5a – Adrián Pérez Bolo, bizkaitar futbolaria.
Urriaren 5a – Yasmina Drissi, kataluniar aktorea.
Urriaren 5a – Dalila Bela, kanadar-estatubatuar aktorea.
Urriaren 9a – Unai Marrero, gipuzkoar futbolaria.
Urriaren 12a – Haizea Arana, gipuzkoar bertsolaria.
Urriaren 12a – Oihana Arana, gipuzkoar bertsolaria eta idazlea.
Urriaren 12a – Malcom Ares, bizkaitar futbolaria.
Urriaren 13a – Ekai Lersundi, 16 urterekin bere buruaz beste egin zuen bizkaitar transexuala, LGTBI+ kolektiboaren aktibista eta erreferentea (h. 2018).
Urriaren 14a – Unai García Sebastián, gipuzkoar futbolaria.
Urriaren 26a – Diego Uriarte, nafar txirrindularia.
Urriaren 28a – Ander Laka, bizkaitar futbolaria.

Azaroa

Azaroaren 3a – Cecilia Marcos, gipuzkoar futbolaria.
Azaroaren 7a – Amybeth McNulty, irlandar-kanadar aktorea.
Azaroaren 8a – Paula Arana, arabar futbolaria.
Azaroaren 8a - Josu Iriarte, nafar aktorea.
Azaroaren 15a – Luna Schaller, alemaniar aktorea.
Azaroaren 20a – Unai Ropero, arabar futbolaria.
Azaroaren 23a - Bea González, espainiar padel-jokalaria.
Azaroaren 27a – Aimar Oroz, nafar futbolaria.
Azaroaren 28a - Rafael Villalonga, bizkaitar belar hockey jokalaria.
Azaroaren 29a – Markel Arana, bizkaitar futbolaria.
Azaroaren 29a - Javier Ibáñez, arabar txirrindularia.

Abendua

Abenduaren 8a – Aritz Muguruza, gipuzkoar futbolaria.
Abenduaren 10a – Josu Gallastegi, bizkaitar futbolaria.
Abenduaren 17a – Iñigo Ariztimuño, gipuzkoar futbolaria.
Abenduaren 18a – Billie Eilish, estatubatuar abeslari eta konpositorea.
Abenduaren 20a - Lysa Tchaptchet, nafar eskubaloi jokalaria.
Abenduaren 21a – Paula Arcos, espainiar eskubaloi jokalaria.
Abenduaren 21a – Gaizka Argente, gipuzkoar futbolaria.
Abenduaren 24a – María Pérez Rabaza, kataluniar futbolaria.
Abenduaren 27a – Ander Barrenetxea Muguruza, gipuzkoar futbolaria.

Egun ezezaguna edo zehaztugabea

Ainara Agerre Lako, Maskaradako Kabana Handia.
Aitor Tatiegi, gipuzkoar bertsolaria.
Aroa Arrizubieta, arabar bertsolaria.
Ekain Alegre, nafar bertsolari eta musikaria.
Haizea Alonso, Haizeatxo, arabar rap abeslaria.
Irati Alcantarilla, lapurtar bertsolaria.
Olaia Luzuriaga, nafar eskubaloi jokalaria.
Urko Zumeta, gipuzkoar errugbilaria.
Xabat Illarregi, nafar bertsolaria.
UDDA, arabar abeslaria eta musikagilea.
Uxue Iturrate, arabar rap abeslaria.
Zoey Luna, estatubatuar emakumezko aktorea eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzailea.

Heriotzak

Urtarrila

Urtarrilaren 4a – Hilda Stevenson-Delhomme, Seychelleetako lehen emakumezko politikaria (j. 1912).
Urtarrilaren 5a – Elizabeth Anscombe, britainiar filosofo eta teologoa (j. 1919).
Urtarrilaren 8a – Mariano Izeta, euskal idazle eta nafar euskaltzaina (j. 1915).
Urtarrilaren 9a – Paul Vanden Boeynants, Belgikako lehen ministroa (j. 1919).
Urtarrilaren 11 – Dorothy M. Horstmann, estatubatuar epidemiologo, birologo eta pediatra (j. 1911).
Urtarrilaren 11 – Guillermo Lazkano, euskal herritar musikaria (j. 1910).
Urtarrilaren 12a – Manuel Aznar Acedo, bizkaitar kazetaria, irratian lan egin zuena (j. 1916).
Urtarrilaren 12a – William Hewlett, estatubatuar asmalaria, Hewlett-Packard konpainiaren sortzaileetako bat (j. 1913).
Urtarrilaren 12a – Juan Jose Irazusta, gipuzkoar idazlea (j. 1901).
Urtarrilaren 12a – Mariano Juaristi, Atano III.a, esku huskako gipuzkoar pilotaria, sekula izan den onenetakoa (j. 1904).
Urtarrilaren 16a – Laurent-Désiré Kabila, Kongoko presidentea (j. 1939).
Urtarrilaren 22a – Dulcinea Bellido, espainiar jostuna eta PCEko militante feminista (j. 1956).
Urtarrilaren 27a – Pedro Carrasco, espainiar boxeolaria (j. 1943).
Urtarrilaren 27a – Maria Jose Belgikakoa, Italiako erregina ezkontidea (j. 1906).
Urtarrilaren 28a – José María Sánchez Casas, GRAPO taldeen sortzaile bat (j. 1942).
Urtarrilaren 30a – Jean-Pierre Aumont, frantziar aktorea (j. 1911).

Otsaila

Otsailaren 1a – Rafael Lapesa, espainiar idazle eta hizkuntzalaria (j. 1908).
Otsailaren 4a – David Beattie, Zeelanda Berriko gobernadore orokorra (j. 1924).
Otsailaren 4a – J. J. Johnson, estatubatuar jazz tronbonista, konpositore eta moldatzailea (j. 1924).
Otsailaren 4a – Iannis Xenakis, errumaniar-greziar musikagilea eta arkitektoa (j. 1922).
Otsailaren 7a – King Moody, estatubatuar aktorea (j. 1929).
Otsailaren 9a – Herbert Simon, estatubatuar ekonomista eta zientzialaria, 1978ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1916).
Otsailaren 11 – Masao Ono, japoniar futbolaria (j. 1923).
Otsailaren 15a – Ricardo Otxoa, euskal txirrindularia (j. 1974).
Otsailaren 17a – Juan Liscano, venezuelar idazlea (j. 1915).
Otsailaren 18a – Balthus, frantziar margolaria (j. 1908).
Otsailaren 19a – Stanley Kramer, estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizlea (j. 1913).
Otsailaren 19a – Charles Trenet, frantziar abeslaria, musikagilea eta poeta (j. 1913).
Otsailaren 20a – Donella Meadows, estatubatuar ingurumen-zientzialari, hezitzaile eta idazlea (j. 1941).
Otsailaren 21a – Bitoriano Gandiaga, bizkaitar fraile frantziskotar eta olerkaria (j. 1928).
Otsailaren 24a – Claude Shannon, estatubatuar matematikaria, informazioaren teoriaren aitatzat hartua (j. 1916).
Otsailaren 25a – Don Bradman, The Don, australiar kriket jokalaria (j. 1908).
Otsailaren 26a – Arturo Uslar Pietri, venezuelar ekonomista, politikari eta idazlea (j. 1906).
Otsailaren 27a – José García Nieto, espainiar olerkaria (j. 1914).

Martxoa

Martxoaren 3a – Maija Isola, finlandiar margolaria eta ehun-disenatzailea (j. 1927).
Martxoaren 4a – Jean Bazaine, frantziar margolaria (j. 1904).
Martxoaren 5a – Franz De Mulder, belgikar txirrindularia (j. 1937).
Martxoaren 11 – Rafaela Chacón Nardi, kubatar poeta eta irakaslea (j. 1926).
Martxoaren 11 – Eugenio, kataluniar umoregilea (j. 1941).
Martxoaren 12a – Robert Ludlum, estatubatuar idazlea (j. 1927).
Martxoaren 18a – John Phillips, Papa John, estatubatuar musikari, gitarra jotzaile eta abeslaria, The Mamas & the Papas taldeko kidea (j. 1935).
Martxoaren 20a – Ilie Verdeț, Errumaniako lehen ministroa (j. 1925).
Martxoaren 21a – Dora Alonso, kubatar idazlea (j. 1910).
Martxoaren 22a – Sabiha Gökçen, turkiar militar eta hegazkinlaria, munduko lehenengo emakume borroka-hegazkinlaria (j. 1913).
Martxoaren 22a – William Hanna, estatubatuar animatzaile, zuzendari eta ekoizlea (j. 1910).
Martxoaren 23a – Robert Laxalt, euskal jatorriko estatubatuar idazlea (j. 1923).
Martxoaren 23a – David McTaggart, kanadar ekologista, Greenpeace taldearen sortzaileetako bat (j. 1932).
Martxoaren 26a – Brenda Helser, estatubatuar igerilaria (j. 1924).
Martxoaren 27a – Josetxo Etxebeste, Errenteriako basagizona, baserriko ukuiluan -animalien artean- hazitako gizabanako gaigabea (j. 1935).
Martxoaren 31 – Diego Garcia, euskal atleta, maratoietan espezializatua (j. 1961).
Martxoaren 31 – Clifford Shull, estatubatuar fisikaria, 1994ko Fisikako Nobel Saria (j. 1915).

Apirila

Apirilaren 1a – Hilda Cameron, kanadar atleta, 4x100 m proban aditua (j. 1912).
Apirilaren 2a – Jesús Romeo, nafar politikari eta enpresaria (j. 1916).
Apirilaren 4a – Liisi Oterma, finlandiar astronomoa, Finlandian astronomiako doktoretza lortu zuen lehen emakumezkoa (j. 1915).
Apirilaren 4a – Ed Roth, estatubatuar komikigile, ilustratzaile eta eraldatutako autoen diseinatzaile eta eraikitzailea (j. 1932).
Apirilaren 7a – Beatrice Straight, estatubatuar aktorea (j. 1914).
Apirilaren 14a – Hiroshi Teshigahara, japoniar zinema zuzendaria (j. 1927).
Apirilaren 15a – Joey Ramone, estatubatuar musikaria, The Ramones taldearen sortzaile eta abeslaria (j. 1951).
Apirilaren 16a – Michael Ritchie, estatubatuar zinema-zuzendaria (j. 1938).
Apirilaren 19a – Robert Paparemborde, frantziar errugbilari eta entrenatzailea (j. 1948).
Apirilaren 20a – Giuseppe Sinopoli, italiar musikagile eta zuzendaria (j. 1946).
Apirilaren 22a – Hildegard Brom-Fischer, herbeheretar ehungintzako artista (j. 1908).
Apirilaren 24a – Roger Laporte, frantziar idazlea (j. 1925).
Apirilaren 25a – Michele Alboreto, italiar 1 Formulako gidaria (j. 1956).
Apirilaren 26a – Lili Massaferro, argentinar idazle eta aktorea (j. 1926).
Apirilaren 29a – Barend Biesheuvel, Herbehereetako lehen ministroa (j. 1920).
Apirilaren 30a – Cipriano Agirrezabal, bizkaitar txirrindularia (j. 1922).

Maiatza

Maiatzaren 4a – Arne Sucksdorff, suediar zinema zuzendaria, munduko dokumentalista onenetakotzat hartua (j. 1917).
Maiatzaren 6a – Manuel Giménez Abad, espainiar politikaria, ETAk eraila (j. 1948).
Maiatzaren 9a – Nikos Sampson, Zipreko presidentea (j. 1935).
Maiatzaren 11 – Douglas Adams, ingeles idazlea, umoregilea eta dramagilea (j. 1952).
Maiatzaren 12a – Maruja Fernández, espainiar irrati-esataria (j. 1925).
Maiatzaren 13a – R. K. Narayan, indiar eleberrigilea (j. 1906).
Maiatzaren 16a – Brian Pendleton, ingeles gitarra-jotzailea, Pretty Things taldeko kide sortzailea (j. 1944).
Maiatzaren 18a – Seán Mac Stíofáin, irlandar errepublikarra, Behin-behineko IRAko buruzagia (j. 1928).
Maiatzaren 20a – Renato Carosone, italiar abeslaria (j. 1920).
Maiatzaren 22a – Jenő Fock, Hungariako lehen ministroa (j. 1916).
Maiatzaren 22a – Marivi Iturbe Etxeberria, bizkaitar irakaslea eta erizaina. Industrializazio garaian borondatezko gizarte langile aritutakoa (j. 1926).
Maiatzaren 24a – Javier Urrutikoetxea, Urruti, donostiar futbolaria (j. 1952).
Maiatzaren 25a – Alberto Korda, kubatar argazkilaria, Che Guevarari egindako erretratuegatik ezaguna (j. 1928).
Maiatzaren 26a – Anne Haney, estatubatuar aktorea (j. 1934).
Maiatzaren 28a – Francisco Varela, txiletar neurobiologoa eta filosofoa (j. 1946).

Ekaina

Ekainaren 1a – Birendra Nepalgoa, Nepalgo erregea (j. 1945).
Ekainaren 3a – Anthony Quinn, mexikar-estatubatuar aktore, idazle eta margolaria (j. 1915).
Ekainaren 4a – Dipendra Nepalgoa, Nepalgo erregea (j. 1971).
Ekainaren 4a – Darshan Ranganathan, indiar kimikaria (j. 1941).
Ekainaren 5a – Pedro Laín Entralgo, espainiar sendagile eta idazlea (j. 1908).
Ekainaren 7a – Víctor Paz Estenssoro, Boliviako presidentea (j. 1907).
Ekainaren 8a - Griselda Pascual i Xufré, ikerketa matematikoari eta irakaskuntzari lotutako kataluniar zientzialaria (j. 1926).
Ekainaren 9a – Ronnie Allen, ingeles futbolari eta entrenatzailea (j. 1929).
Ekainaren 11 – Timothy McVeigh, estatubatuar hiltzailea (j. 1967).
Ekainaren 12a – Paula Wiesinger, italiar alpinista eta eskiatzailea (j. 1907).
Ekainaren 15a – Henri Alekan, frantziar kamera-operadoreburua (j. 1909).
Ekainaren 17a – Donald J. Cram, estatubatuar kimikaria, 1987ko Kimikako Nobel Saria (j. 1919).
Ekainaren 18a – René Dumont, frantziar agronomia-ingeniaria, soziologoa eta ingurumen-politikaria (j. 1904).
Ekainaren 21a – John Lee Hooker, estatubatuar blues musikaria (j. 1917).
Ekainaren 21a – Victor Gil Lechoza, bizkaitar apaiza, Minasko (Uruguai) apezpikua (j. 1932).
Ekainaren 26a – Gina Cigna, italiar soprano dramatikoa (j. 1900).
Ekainaren 27a – Tove Jansson, suedierazko finlandiar idazlea eta ilustratzailea (j. 1914).
Ekainaren 27a – Jack Lemmon, estatubatuar aktorea, bere belaunaldiko sarituenetakoa (j. 1925).
Ekainaren 28a – Mortimer Jerome Adler, estatubatuar filosofoa (j. 1902).
Ekainaren 29a – Maurice Estève, frantziar margolaria (j. 1904).
Ekainaren 29a – Helen Lines, estatubatuar astronomo amateurra (j. 1918).

Uztaila

Uztailaren 1a – Jesus Maria Alkain, euskal herritar ekonomialari eta politikaria, Donostiako alkatea (j. 1922).
Uztailaren 1a – Nikolai Basov, sobietar fisikaria, 1964ko Fisikako Nobel Saria (j. 1922).
Uztailaren 3a – Mordecai Richler, quebectar idazlea (j. 1931).
Uztailaren 4a – Roberto Cabrejas, gipuzkoar atleta eta entrenatzailea, altuera jauzian aditua (j. 1952).
Uztailaren 10a – Álvaro Magaña, El Salvadorko presidentea (j. 1925).
Uztailaren 13a – Miguel Gila, espainiar umorista eta komiki marrazkilaria (j. 1919).
Uztailaren 13a – Åse-Marie Nesse, norvegiar filologo, itzultzaile eta poeta (j. 1934).
Uztailaren 14a – Jose Javier Mujika, UPNko nafar zinegotzia, ETAk eraila (j. 1942).
Uztailaren 16a – Maurice de Bevere, Morris, belgikar komikigilea, Lucky Luke pertsonaiaren sortzailea (j. 1923).
Uztailaren 17a – Katharine Graham, estatubatuar kazetaria eta hedabideen enpresaburua (j. 1917).
Uztailaren 20a – Carlo Giuliani, antiglobalizazio mugimenduko italiar aktibista, poliziaren tiro baten ondorioz (j. 1978).
Uztailaren 22a – Indro Montanelli, italiar kazetaria eta historialaria (j. 1909).
Uztailaren 23a – Eudora Welty, estatubatuar idazlea (j. 1909).
Uztailaren 24a – Nathan Isgur, estatubatuar fisikaria (j. 1947).
Uztailaren 25a – Carmen Portinho, ingeniari zibila, hirigile eta feminista, Brasilgo emakumeen eskubideen aldeko borrokan aitzindaria (j. 1903).
Uztailaren 26a – Jacques Bens, frantziar eleberrigilea (j. 1931).
Uztailaren 26a – Josef Klaus, Austriako kantzilerra (j. 1910).
Uztailaren 27a – Leon Wilkeson, estatubatuar baxu-jotzailea, Lynyrd Skynyrd taldeko kidea (j. 1952).
Uztailaren 29a – Edward Gierek, poloniar politikari komunista (j. 1913).
Uztailaren 31 – Francisco da Costa Gomes, Portugalgo presidentea (j. 1914).

Abuztua

Abuztuaren 1a – Enrique Iartza, gipuzkoar futbolaria (j. 1930).
Abuztuaren 6a – Jorge Amado, brasildar idazlea (j. 1912).
Abuztuaren 8a – Jean Dorst, frantziar zoologoa, ornitologian espezializatua (j. 1924).
Abuztuaren 13a – Manuel Alvar, espainiar hizkuntzalari, olerkari eta saiakera-idazlea (j. 1923).
Abuztuaren 16a – Anna Mani, indiar fisikari eta meteorologoa (j. 1918).
Abuztuaren 17a – Emilio Adolfo Westphalen, perutar poeta eta kritikaria (j. 1911).
Abuztuaren 18a – Philip Crosby, estatubatuar enpresari eta egilea, zero akats kontzeptuaren garatzaileetako bat (j. 1926).
Abuztuaren 20a – Fred Hoyle, ingeles astronomoa eta matematikaria (j. 1915).
Abuztuaren 24a – Roman Matsov, sobietar eta estoniar biolinista, pianista eta orkestra-zuzendaria (j. 1917).
Abuztuaren 25a – Aaliyah, estatubatuar abeslari, aktore eta modeloa (j. 1979).
Abuztuaren 27a – Juan Lechín Oquendo, boliviar sindikalista eta politikaria (j. 1914).
Abuztuaren 29a – Juan Garizurieta, bizkaitar futbolaria (j. 1908).
Abuztuaren 29a – Francisco Rabal, espainiar aktorea (j. 1926).
Abuztuaren 30a – Alicia D'Amico, argentinar argazkilaria (j. 1933).
Abuztuaren 31 – Julio Antonio Elizegi, nafar futbolaria (j. 1910).
Abuztuaren 31 – Klavdia Geutval, sobietar-errusiar folklorista eta poeta txuktxia (j. 1930).

Iraila

Irailaren 2a – Christiaan Barnard, hegoafrikar kirurgialaria, gizakien arteko arrakastadun lehenengo bihotz-transplantea egin zuena (j. 1922).
Irailaren 5a - Chantal Chaudé de Silans, frantziar xakelaria (j. 1919).
Irailaren 5a – Tamara Smirnova, errusiar astronomoa (j. 1935).
Irailaren 9a – Ahmad Shah Massoud, afganistango mujahidinen buruzagia, Sobietarren aurkako gerran garrantzi handiko paperduna, eraila (j. 1953).
Irailaren 11 – Berry Berenson, estatubatuar modeloa, argazkilaria eta aktorea, irailaren 11ko erasoetan eraila (j. 1948).
Irailaren 12a – Victor Wong, estatubatuar aktorea (j. 1927).
Irailaren 13a – Dorothy McGuire, estatubatuar aktorea (j. 1916).
Irailaren 17a – Dalilah, espainiar dantzaria eta dantza-maistra, sabel-dantzaren dantzari mitikoa (j. 1936).
Irailaren 20a – Marcos Pérez Jiménez, Venezuelako presidentea (j. 1914).
Irailaren 22a – Inozentzio Aierbe, nafar apaiza (j. 1912).
Irailaren 22a – Isaac Stern, ukrainiar-estatubatuar biolin-jotzailea (j. 1920).
Irailaren 29a – Nguyên Van Thieu, Hego Vietnamgo presidentea (j. 1923).

Urria

Urriaren 5a – Jan Lenica, poloniar marrazkilaria (j. 1928).
Urriaren 8a – Mongo Beti, frantsesezko kamerundar idazlea (j. 1932).
Urriaren 8a – Kenneth L. Hale, estatubatuar hizkuntzalaria (j. 1934).
Urriaren 12a – Felix Murga, arabar apaiz, arkeologo eta etnografoa (j. 1929).
Urriaren 13a – Olga Oleinik, sobietar matematikaria (j. 1925).
Urriaren 17a – Beñat Arrue, gipuzkoar alpinista (j. 1978).
Urriaren 17a – Florentzio Idoate Iragi, nafar artxibozaina eta historialaria (j. 1912).
Urriaren 17a – Micheline Ostermeyer, frantziar atleta eta piano-jotzailea (j. 1922).
Urriaren 17a – Manuel Valdés Larrañaga, bizkaitar politikaria, Falange Españolaren sortzaileetako bat (j. 1909).
Urriaren 22a – Javier Osés, nafar apezpikua (j. 1926).
Urriaren 24a – Eugenio Fernández Granell, galiziar pintore, idazle eta poeta surrealista (j. 1912).
Urriaren 25a – Marvin Harris, estatubatuar antropologo, idazle eta unibertsitateko irakaslea (j. 1927).
Urriaren 25a – René Philombe, kamerundar eleberrigilea, poeta, saiakera-idazlea eta kazetaria (j. 1930).
Urriaren 28a – José Alcina Franch, espainiar antropologo, historialari eta arkeologoa (j. 1922).
Urriaren 29a – Milorad B. Protić, serbiar astronomoa (j. 1911).

Azaroa

Azaroaren 1a – Juan Bosch, Dominikar Errepublikako presidentea eta dominikar literaturako idazle gailenetako bat (j. 1909).
Azaroaren 3a – Ernst Gombrich, austriar-britainiar arte-historialaria (j. 1909).
Azaroaren 3a – Mariano Navarro Rubio, espainiar politikari eta abokatua (j. 1913).
Azaroaren 6a – Bixente Ameztoi, euskal herritar margolari surrealista (j. 1946).
Azaroaren 7a – José María Lidón, kataluniar epailea, ETAk eraila (j. 1951).
Azaroaren 9a – Giovanni Leone, Italiako presidentea (j. 1908).
Azaroaren 10a – Ken Kesey, estatubatuar idazlea (j. 1935).
Azaroaren 15a – Alberto Ullastres, espainiar politikaria, ekonomista eta legelaria (j. 1914).
Azaroaren 15a – Fernando Ybarra López-Dóriga, euskal noble, enpresaburu eta politikaria (j. 1930).
Azaroaren 20a – Ignacio Larrauri, eusko-filipinar futbolaria (j. 1919).
Azaroaren 21a – Salahuddin Selangorrekoa, Malaysiako erregea eta Selangorreko sultana (j. 1926).
Azaroaren 22a – Unai Pérez, bizkaitar futbolaria.
Azaroaren 22a – Luis Santaló, kataluniar matematikaria eta ikertzailea (j. 1911).
Azaroaren 26a – Nils-Aslak Valkeapää, laponiar idazle eta musikaria, nazioarteko sami artista ospetsuenetarikoa (j. 1943).
Azaroaren 29a – George Harrison, ingeles musikaria, The Beatles taldeko gitarrajolea (j. 1943).
Azaroaren 29a – Awang Usman, malaysiar idazle eta poeta (j. 1929).

Abendua

Abenduaren 3a – Juan José Arreola, mexikar idazle eta antzezlea (j. 1918).
Abenduaren 8a – Betty Snyder Holberton, ENIAC helburu orokorreko lehen konputagailu digitalaren sei programatzaileetako bat (j. 1917).
Abenduaren 10a – Julen Gimon, euskal politikari eta abokatua (j. 1931).
Abenduaren 10a – Agnès Richomme, frantziar moja, idazle eta komikigilea (j. 1906).
Abenduaren 12a – Josef Bican, austriar txekiar futbolaria, futbolaren historiako goleatzailerik onenetakoa (j. 1913).
Abenduaren 13a – Antonio Aranaga, Auntxa, euskal trikilaria (j. 1910).
Abenduaren 13a – Chuck Schuldiner, estatubatuar musikaria, Death bandako abeslari, gitarra eta konpositorea (j. 1967).
Abenduaren 14a – Jesus Prados Casadamon, Txomin del Regato, bilbotar irrati-esataria, pailazoa, umorista, aktorea eta idazlea (j. 1918).
Abenduaren 14a – W. G. Sebald, alemaniar idazlea (j. 1944).
Abenduaren 16a – Stefan Heym, alemanezko eta ingelesezko alemaniar idazlea (j. 1913).
Abenduaren 18a – Gilbert Bécaud, frantziar abeslari, musikagile, piano-jotzaile eta aktorea (j. 1927).
Abenduaren 19a – Pocho Lepratti, argentinar lekaide eta gizarte-ekintzailea, 35 urterekin poliziak erahila (j. 1966).
Abenduaren 20a – Irene Laffitte, gipuzkoar margolaria (j. 1941).
Abenduaren 20a – Léopold Sédar Senghor, Senegalgo lehenbiziko presidentea (j. 1906).
Abenduaren 22a – Yan-kit So, janariaren historialari txinatarra (j. 1933).
Abenduaren 23a – Jelle Zijlstra, Herbehereetako lehen ministroa (j. 1918).
Abenduaren 26a – Nigel Hawthorne, ingeles aktorea (j. 1929).
Abenduaren 29a – Cássia Eller, brasildar rock abeslari eta gitarra-jotzailea (j. 1962).
Abenduaren 31 – Eileen Heckart, estatubatuar aktorea (j. 1919).

Egun ezezaguna edo zehaztugabea

Itziar Arana Iraola, gipuzkoar irakasle eta politikaria (j. 1905).
José Orbegozo, gipuzkoar txirrindularia.
Juan Iglesias Garrigos, bizkaitar militante sozialista (j. 1915).
Margarita Araneta Urrutia, gipuzkoar ekintzaile komunista (j. 1909).
Maryse Lafont, lapurtar poeta (j. 1918).
Pedro Pujana, arabar apaiza eta euskal idazlea (j. 1915).
Ali Hassan Kuban, egiptoar kantari, klarinete-jotzaile eta musikagilea (j. 1929).
B. Prabha, indiar margolaria (j. 1933).
Luz Alvear, espainiar margolari espresionista (j. 1926).

Kanpo estekak

Datuak: Q1988
Multimedia: 2001 / Q1988

Gertaerak

Euskal Herria

Mundua

Ekonomia

Arte eta kultura

Zientzia eta teknologia

Kirolak

Jaiotzak

Urtarrila

Otsaila

Martxoa

Apirila

Maiatza

Ekaina

Uztaila

Abuztua

Iraila

Urria

Azaroa

Abendua

Egun ezezaguna edo zehaztugabea

Heriotzak

Urtarrila

Otsaila

Martxoa

Apirila

Maiatza

Ekaina

Uztaila

Abuztua

Iraila

Urria

Azaroa

Abendua

Egun ezezaguna edo zehaztugabea

Nobel saridunak:

Kanpo estekak