Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πόρτο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
 Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 05/02/2020.
Αυτό το λήμμα αφορά στην πόλη της Πορτογαλίας. Για την ποδοσφαιρική ομάδα, δείτε: ΦΚ Πόρτο. Για το ηδύποτο, δείτε: Πόρτο (οίνος).

Συντεταγμένες: 41°9′0″N 8°36′39″W / 41.15000°N 8.61083°W / 41.15000; -8.61083

Πόρτο

Σημαία
Έμβλημα
Ρητό: Antiga, Mui Nobre, Sempre Leal e Invicta cidade do Porto
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Πόρτο
41°9′0″N 8°36′39″W
ΧώραΠορτογαλία
Διοικητική υπαγωγήΜητροπολιτική Περιοχή του Πόρτο
Γεωγραφική υπαγωγήΠορτογαλία
Διοίκηση
 • ΣώμαPorto City Council
 • ΔήμαρχοςPedro Duarte (από 2025)
 • Μέλος του/τηςUnião das Cidades Capitais Luso-Afro-Américo-Asiáticas
Οργανισμός Πόλεων Παγκόσμιας Κληρονομιάς
Έκταση41,42 km²
Υψόμετρο104 μέτρα
Πληθυσμός273.476 (2025)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Το Πόρτο (αναφερόμενο και Οπόρτο) είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Πορτογαλίας, μετά την πρωτεύουσα Λισσαβώνα. Τοποθετημένη κατά μήκος των εκβολών του ποταμού Δούρου (Douro), στα βόρεια της χώρας, είναι ένα από τα παλαιότερα Ευρωπαϊκά κέντρα και έχει ενταχθεί στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1996.

Το κρασί Βίνιου ντου Πόρτου (Vinho do Porto, κρασί του Πόρτο) οφείλει το όνομά του στην πόλη του Πόρτο. Είναι μια από τις βιομηχανοποιημένες περιοχές στην Πορτογαλία.

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία του Πόρτο εκκινεί από τον 4ο αιώνα, στην ρωμαϊκή κατοχή της Ιβηρικής χερσονήσου. Από τον καιρό εκείνο έχει γίνει πολύ σημαντικό εμπορικό λιμάνι. Το Πόρτο κατακτήθηκε από τους Μαυριτανούς κατά την εισβολή τους στην Ιβηρική το 711 μ.Χ. Το 868 η κυριαρχία της πόλης πέρασε στον χριστιανό πολέμαρχο Βίμαρα Πέρες, ο οποίος ίδρυσε την πρώτη κομητεία της Πορτογαλίας.

Το κρασί, που παράγεται στην κοιλάδα του Ντούρου, μεταφερόταν ήδη από τον 13ο αιώνα στα barcos rabelos (επίπεδα ιστιοφόρα). Το 1717, μετά τη Συνθήκη του Μέθουεν, ένας πρώτος Αγγλικός εμπορικός σταθμός εγκαταστάθηκε στο Πόρτο, και σιγά-σιγά η παραγωγή του κρασιού (Vinho do Porto) πέρασε στα χέρια Αγγλικών εταιρειών. Για να αντιμετωπίσει αυτή την κυριαρχία των Άγγλων, ο τότε πρωθυπουργός Μαρκήσιος του Πομπάλ, ίδρυσε μια Πορτογαλική εταιρεία η οποία λάμβανε το μονοπώλιο από την παραγωγή κρασιού στην κοιλάδα του Ντούρου. Οριοθέτησε την περιοχή για να εξασφαλίσει την ποιότητα του κρασιού, προκαλώντας την επανάσταση των μικρών αμπελοκαλλιεργητών, οι οποίοι την Καθαρή Τρίτη έκαψαν τα κτίρια της εταιρείας του. Η επανάσταση ονομάστηκε Revolta dos Borrachos (επανάσταση των μεθυσμένων).

Η εισβολή των Ναπολεόντειων στρατευμάτων στην Πορτογαλία έφερε πόλεμο και στο Πόρτο. Στις 29 Μαρτίου του 1809, ενώ οι κάτοικοι της πόλης προσπάθησαν να διασχίσουν τον ποταμό για να ξεφύγουν, η γέφυρα Ponte das Barcas, μια γέφυρα πακτώνων, κατέρρευσε.

Τον Αύγουστο του 1820 το Πόρτο επαναστάτησε ενάντια στην Αγγλική παρουσία, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει εμφύλιος ανάμεσα σε αυτούς που υποστήριζαν τον συνταγματισμό και σε αυτούς που υποστήριζαν την απολυταρχία. Τελικά δόθηκε το 1822 φιλελεύθερο σύνταγμα με τη σύνοδο Junta do Porto. Όταν ο Μιγκέλ της Πορτογαλίας πήρε το θρόνο το 1828, κατάργησε το σύνταγμα και βασίλεψε ως απόλυτος μονάρχης. Το Πόρτο επαναστάτησε πάλι και υπέστη 18μηνη πολιορκία από τον Πορτογαλικό στρατό. Μετά την παραίτηση του βασιλιά, ξαναθέσπισε το σύνταγμα.

Στις 31 Ιανουαρίου, αναταραχή από δημοκρατικούς οδήγησε σε επανάσταση στο Πόρτο, με αποτέλεσμα την δημιουργία της Πορτογαλικής Δημοκρατίας το 1910.

Κλίμα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλίμα της πόλης είναι ήπιο λόγω γειτνίασης με τον ωκεανό. Τον χειμώνα σπάνια χιονίζει και το καλοκαίρι δεν είναι πολύ θερμό.

Ιστορικό μέρος του Πόρτο και ο ποταμος Douro
Η γέφυρα D. Luis στο Πόρτο

Οικονομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Βαρέλια με κρασί Πόρτο που παλαιώνουν: το ενισχυμένο κρασί είναι το πιο γνωστό από τα εξαγώγιμα προϊόντα της πόλης

Το Πόρτο και το γύρω αστικό κέντρο, με πυρήνα τον δήμο του Πόρτο, αποτελούν ένα από τα κύρια βιομηχανικά και οικονομικά κέντρα τόσο της Πορτογαλίας όσο και της Ιβηρικής Χερσονήσου. Ως η πιο εξέχουσα πόλη στο έντονα βιομηχανοποιημένο βορειοδυτικό τμήμα, το Πόρτο φιλοξενεί τα κεντρικά γραφεία πολλών κορυφαίων πορτογαλικών εταιρειών που εκτείνονται σε διάφορους οικονομικούς τομείς, όπως οι Altri, Ambar, Amorim, Bial, BPI, Cerealis, CIN, Cofina, EFACEC, Frulact, Lactogal, Millennium bcp, Porto Editora, RAR, Sonae, Sonae Indústria, ebankIT και Super Bock Group. Οι περισσότερες από αυτές τις εταιρείες εδρεύουν στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή του Πόρτο, ιδίως στους κεντρικούς δήμους Μάια, Ματοζίνιος, Πόρτο και Βίλα Νόβα ντε Γκάια.

Το Πόρτο αποτελεί πύλη προς τη βόρεια Πορτογαλία και τη βόρεια και δυτική Ισπανία. Εντός δύο ωρών οδικώς από το αεροδρόμιο Φρανσίσκο δε Σα Καρνέιρο, οι ταξιδιώτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε τέσσερα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και σε δημοφιλείς ισπανικούς προορισμούς όπως το Σαντιάγο ντε Κομποστέλα.

Η μητροπολιτική περιοχή του Πόρτο είχε ΑΕΠ ύψους 47,0 δισεκατομμυρίων ευρώ (50,8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) το 2024, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ 25.942 ευρώ (28.072 δολάρια ΗΠΑ).[1][2][3]

Τουρισμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τελευταία χρόνια, το Πόρτο έχει σημειώσει σημαντική άνοδο στον τουρισμό, η οποία εν μέρει υποβοηθήθηκε από την ίδρυση ενός κόμβου της Ryanair στο αεροδρόμιο της πόλης. Μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου 2017, η πόλη διανυκτέρευσαν 2,8 εκατομμύρια επισκέπτες και 1,4 εκατομμύρια ήταν ημερήσιοι εκδρομείς, εκ των οποίων το 73% ήταν διεθνείς τουρίστες. Τα έσοδα από τον τουρισμό αυξήθηκαν κατά πάνω από 11% κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, σύμφωνα με έκθεση του 2018.[4] Περισσότεροι από 3 εκατομμύρια τουρίστες επισκέφθηκαν την πόλη κατά τη διάρκεια του 2025.[5]

Μια έκθεση του 2019 σημείωσε ότι πάνω από το 10% της οικονομικής δραστηριότητας του Πόρτο προέρχεται από τον τουρισμό.[6] Το ποσοστό πληρότητας των ξενοδοχείων το 2017 ήταν 77%.[7]

Σύμφωνα με μια επιστημονική μελέτη του 2019, «το Πόρτο είναι ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους ευρωπαϊκούς τουριστικούς προορισμούς που έχει σημειώσει εκθετική αύξηση στη ζήτηση για τουρίστες που επιλέγουν αστικές αποδράσεις».[8]

Αξιοσημείωτα αξιοθέατα περιλαμβάνουν τον καθεδρικό ναό του Πόρτο, τη γέφυρα Ντομ Λουίς I, το Café Majestic, το βιβλιοπωλείο Λέγιο και τους κήπους του Παλάσιο δε Κριστάλ.[9]

Μεταφορές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Via de Cintura Interna, ή A20, είναι εσωτερικός αυτοκινητόδρομος που συνδέεται με διάφορους αυτοκινητόδρομους και εξόδους της πόλης. Ο Circunvalação είναι ένας περιφερειακός δρόμος 4 λωρίδων που συνορεύει με το βόρειο τμήμα της πόλης και συνδέει την ανατολική πλευρά της πόλης με τις ακτές του Ατλαντικού. Η πόλη συνδέεται με τη Βαλένσα (Βιάνα ντο Καστέλου) μέσω του αυτοκινητόδρομου A28, με την Εσταρρέζα (Αβέιρο) με τον A29, με τη Λισαβόνα με τον A1, με την Μπραγκάνσα με τον A4 και με την Μπράγκα με τον A3. Υπάρχει ένας εξωτερικός περιφερειακός δρόμος, ο A41, που συνδέει τις κύριες πόλεις γύρω από το Πόρτο, συνδέοντας την πόλη με άλλους μεγάλους μητροπολιτικούς αυτοκινητόδρομους όπως οι A7, A11, A42, A43 και A44.

Η Γέφυρα Ντομ Λουίς Α΄

Η γέφυρα Ντομ Λουίς Α΄ (Ponte de Dom Luís I) είναι διώροφη μεταλλική τοξωτή γέφυρα που εκτείνεται στον ποταμό Ντουέρο μεταξύ του Πόρτο και της Βίλα Νόβα ντε Γάια. Χτισμένη το 1886, έχει άνοιγμα 172 μέτρων, το οποίο ήταν τότε το μεγαλύτερο του είδους του στον κόσμο. Το πάνω επίπεδο χρησιμοποιείται από πεζούς και τα τρένα του μετρό του Πόρτο, ενώ το κάτω επίπεδο μεταφέρει οχήματα και πεζούς.[10] Μια παρόμοια γέφυρα, η γέφυρα Μαρία Πία, ένα χιλιόμετρο ανατολικότερα, κτίστηκε το 1880 και έχει άνοιγμα 160 μέτρων και σήμερα είναι πεζογέφυρα.

Το αεροδρόμιο του Πόρτο

Το Πόρτο εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο Φρανσίσκο δε Σα Καρνέιρο στο Πέδρας Ρούβρας, στην πολιτική ενορία Μορέιρα ντα Μάια του γειτονικού δήμου Μάια, 15 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του κέντρου της πόλης. Το αεροδρόμιο ανακαινίστηκε ώστε η πόλη να φιλοξενήσει, εν μέρει, το πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Euro 2004. Συνδέεται με το κέντρο του Πόρτο μέσω της γραμμής Ε του μετρό. Το 2025, το αεροδρόμιο εξυπηρέτησε σχεδόν 17 εκατομμύρια επιβάτες, καθιστώντας το δεύτερο πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο στην Πορτογαλία και το 40ό πιο πολυσύχναστο στην Ευρώπη.[11]

Δημόσιες συγκοινωνίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Σιδηροδρομικός σταθμός Σάο Μπέντο

Ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός του Πόρτο είναι ο σιδηροδρομικός σταθμός Καμπάνια, στο ανατολικό τμήμα της πόλης και συνδέεται με τις γραμμές Ντούρο (Peso da Régua/Tua/Pocinho), Μίνιο (Barcelos/Viana do Castelo/Valença) και το κέντρο της Πορτογαλίας (στην κύρια γραμμή προς Αβέιρο, Κοΐμπρα και Λισαβόνα).

Από τον σταθμό Καμπάνια, υπάρχουν υπηρεσίες τόσο μετρό όσο και προαστιακού σιδηροδρόμου που συνδέονται με το κέντρο της πόλης. Ο κύριος κεντρικός σταθμός είναι ο σταθμός Σάο Μπέντοo, ένα αξιοσημείωτο ορόσημο στην καρδιά του Πόρτο. Αυτός ο σταθμός κατασκευάστηκε μεταξύ 1900 και 1916, με βάση σχέδια του αρχιτέκτονα Ζοσέ Μάρκες ντα Σίλβα. Τα μεγάλα πάνελ από πλακάκια αζουλέζο σχεδιάστηκαν από τον Ζόρζε Κολάσο. Οι τοιχογραφίες αναπαριστούν στιγμές της ιστορίας της χώρας και αγροτικές σκηνές που απεικονίζουν τους ανθρώπους διαφόρων περιοχών.[12]

Το Πόρτο συνδέεται με τη Λισαβόνα μέσω τρένων υψηλής ταχύτητας, των Alfa Pendular, που καλύπτουν την απόσταση σε 2 ώρες και 42 λεπτά. Τα υπεραστικά τρένα χρειάζονται λίγο περισσότερο από τρεις ώρες για να καλύψουν την απόσταση. Το Πόρτο συνδέεται με την ισπανική πόλη Βίγο με το τρένο Θέλτα, το οποίο εκτελεί δρομολόγια δύο φορές την ημέρα, διάρκειας 2 ωρών και 20 λεπτών.[13]

Το Μετρό του Πόρτο έχει έξι γραμμές:

  • Οι γραμμές Α (μπλε), Β (κόκκινο), C (πράσινο) και Ε (μωβ) ξεκινούν όλες στο Στάδιο Ντραγκάο (έδρα της ΦΚ Πόρτο) και τελειώνουν στο Σενιόρ δε Ματονίνιος, Πόβοα δε Βαρζίμ (μέσω Βίλα δο Κόντε), ISMAI (μέσω Μάια) και Φρανσίσκο Σα Καρνέιρο αντίστοιχα.
  • Η γραμμή D (κίτρινη) εκτείνεται από το Νοσοκομείο Σ. Ζοάο στα βόρεια έως τη Βίλα ντ'Έστε στη νότια πλευρά του ποταμού Ντούρο.
  • Η γραμμή F (πορτοκαλί) εκτείνεται από το Σενιόρα ντα Όρα (Ματοσίνιος) έως το Fânzeres (Γονδομάρ).

Οι γραμμές διασταυρώνονται στον κεντρικό σταθμό Τριντάδε. Το σύνολο του δικτύου έχει μήκος 70 χιλιόμεετρα με 85 σταθμούς και είναι το μεγαλύτερο σύστημα αστικών σιδηροδρομικών μεταφορών στη χώρα.[14]

Η πόλη διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο λεωφορείων που διευθύνεται από τη STCP (Sociedade dos Transportes Colectivos do Porto, ή Εταιρεία Δημοσίων Μεταφορών Πόρτο) η οποία λειτουργεί επίσης γραμμές στις γειτονικές πόλεις Γκάια, Μάια, Ματοσίνιος, Γονδομάρ και Βαλόνγο. Υπάρχει επίσης μια μητροπολιτική υπηρεσία λεωφορείων με την ονομασία UNIR[15], η οποία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2023.[16] Στο παρελθόν, η πόλη είχε και τρόλεϊ.[17] Η διαδρομή με λεωφορείο κοστίζει 2,50 €, τα οποία πρέπει να πληρωθούν σε μετρητά. Από τον Φεβρουάριο του 2026, λειτουργεί επίσης μια γραμμή ταχείας μεταφοράς με λεωφορεία, την οποία διαχειρίζεται το Μετρό του Πόρτο.[18]

Παλιό τραμ

Η κατασκευή ενός δικτύου τραμ ξεκίνησε το 1895, το πρώτο στην Ιβηρική Χερσόνησο. Μόνο τρεις γραμμές απομένουν, συμπεριλαμβανομένης μιας τουριστικής γραμμής στις όχθες του Ντούρο. Όλες οι γραμμές που λειτουργούν χρησιμοποιούν παλαιά τραμ, επομένως η υπηρεσία έχει γίνει μια παραδοσιακή γραμμή τραμ. Η STCP λειτουργεί αυτές τις διαδρομές καθώς και ένα μουσείο τραμ. Η πρώτη γραμμή του σύγχρονου τραμ ή μετρό, άνοιξε για δημόσια υπηρεσία τον Ιανουάριο του 2003, μετά από μια σύντομη περίοδο δωρεάν, εισαγωγικής υπηρεσίας τον Δεκέμβριο του 2002.[19]

Πολιτισμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2001, το Πόρτο μοιράστηκε τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης με το Ρότερνταμ.[20] Στο πλαίσιο αυτού, ξεκίνησε η κατασκευή του μεγάλου χώρου συναυλιών Casa da Música (Μέγαρο Μουσικής), σχεδιασμένου από τον Ολλανδό αρχιτέκτονα Ρεμ Κούλχαας, η οποία ολοκληρώθηκε το 2005.

Οι πρώτες κινούμενες εικόνες της Πορτογαλίας τραβήχτηκαν στο Πόρτο από τον Αουρέλιο ντα Παζ δος Ρέις και παρουσιάστηκαν εκεί στις 12 Νοεμβρίου 1896 στο Τεάτρο ντο Πρίσιμπε Ρεάλ ντο Πόρτο, λιγότερο από ένα χρόνο μετά την πρώτη δημόσια παρουσίαση από τους αδελφού Λουμιέρ. Τα πρώτα κινηματογραφικά στούντιο της χώρας, Invicta Filmes, ανεγέρθηκαν επίσης στο Πόρτο το 1917 και λειτουργούσαν από το 1918 έως το 1927 στην περιοχή Καρβαλίντο. Ο Μανοέλ ντε Ολιβέιρα, Πορτογάλος σκηνοθέτης και ο γηραιότερος σκηνοθέτης στον κόσμο που ήταν ενεργός μέχρι τον θάνατό του το 2015, καταγόταν από το Πόρτο. Το Fantasporto είναι ένα διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου που διοργανώνεται κάθε χρόνο στο Πόρτο.

Το Πόρτο διαθέτει πολλά μουσεία, αίθουσες συναυλιών, θέατρα, κινηματογράφους, γκαλερί τέχνης, βιβλιοθήκες και βιβλιοπωλεία. Τα πιο γνωστά μουσεία του Πόρτο είναι το Εθνικό Μουσείο Σοάρες ντος Ρέις ( Museu Nacional de Soares dos Reis), το οποίο είναι αφιερωμένο ειδικά στα πορτογαλικά καλλιτεχνικά κινήματα από τον 16ο έως τον 20ο αιώνα, και το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Σερράλβες (Museu de Arte Contemporânea).

Η πόλη έχει αίθουσες συναυλιών όπως το Κολισέου ντο Πόρτο, του Πορτογάλου αρχιτέκτονα Κασσιάνο Μπράνκου, ένα παράδειγμα των πορτογαλικών διακοσμητικών τεχνών. Άλλοι χώροι περιλαμβάνουν το ιστορικό Εθνικό Θέατρο Σάο Ζοάο, το θέατρο Rivoli, τον κινηματογράφο Μπατάλια και το Κάσα δα Μούσικα, που εγκαινιάστηκε το 2005.[21] Το βιβλιοπωλείο Λέγιο, με τη χαρακτηριστική σκάλα, κατατάσσεται συχνά ανάμεσα στα κορυφαία βιβλιοπωλεία στον κόσμο.[22]

Ψυχαγωγία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πιο δημοφιλές γεγονός του Πόρτο είναι το φεστιβάλ δρόμου του Αγίου Ιωάννη (Φεστιβάλ Σάο Ζοάο) τη νύχτα της 23–24 Ιουνίου.[23] Μια άλλη σημαντική εκδήλωση είναι η Κέιμα ντας Φίτας, η οποία ξεκινά την πρώτη Κυριακή του Μαΐου και τελειώνει τη δεύτερη Κυριακή του μήνα. Η εβδομάδα περιλαμβάνει δώδεκα σημαντικές εκδηλώσεις, ξεκινώντας με τη Σερενάτα την Κυριακή και φτάνοντας στο αποκορύφωμά της με το Κορτέζο Ακαντέμικο την Τρίτη, όταν περίπου 50.000 φοιτητές των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της πόλης θα παρελάσουν στους δρόμους του κέντρου της πόλης μέχρι να φτάσουν στο δημαρχείο. Κάθε βράδυ της εβδομάδας, λαμβάνει χώρα μια σειρά από συναυλίες στο Κεϊμόδρομο, δίπλα στο πάρκο της πόλης, όπου είναι επίσης παράδοση για τους φοιτητές του προτελευταίου έτους τους να στήνουν μικρές σκηνές όπου πωλείται αλκοόλ για να χρηματοδοτήσουν το ταξίδι που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους των σπουδών τους. Κατά μέσο όρο 50.000 φοιτητές παρακολουθούν αυτές τις εκδηλώσεις.[24]

Αρχιτεκτονική

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αζουλέζου και γοτθικά στοιχεία στον καθεδρικό ναό

Το Πόρτο φιλοξενεί τη Σχολή Αρχιτεκτονικής του Πόρτο. Δύο από τους νικητές του βραβείου Πρίτσκερ εργάζονται στην πόλη: ο Άλβαρου Σίζα Βιέιρα και ο Εδουάρδο Σόουτο δε Μόουρα.

Η ιστορική περιοχή περιλαμβάνει τον καθεδρικό ναό με τη ρομανικού ρυθμού χορωδία του, το νεοκλασικό Χρηματιστήριο και την εκκλησία της Σάντα Κλάρα σε στιλ Μανουελίνο. Ολόκληρο το ιστορικό κέντρο αποτελεί Εθνικό Μνημείο από το 2001 βάσει του νόμου αριθ. 107/2001. Το «Ιστορικό Κέντρο του Πόρτο, η Γέφυρα Λουίς Α΄ και το Μοναστήρι της Σέρα ντο Πιλάρ» είναι χαρακτηρισμό Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.[25]

Γαστρονομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η φρανσεσίνια φτιάχνεται από ψωμί, λουκάνικο, μπριζόλα, τυρί και σάλτσα με βάση την μπύρα. Ορισμένοι τύποι φρανσεσίνα μπορεί να περιλαμβάνουν αυγό ή άλλα συστατικά.

Αρκετά πιάτα από την παραδοσιακή πορτογαλική κουζίνα προέρχονται από την πόλη. Ένα τυπικό πιάτο είναι το Τρίπας ά μόντα ντο Πόρτο (πατσάς σε στυλ Πόρτο). Το μπακαλιάου ά Γκόμες δε Σα (μπακαλιάρος στο στυλ του Γκόμες δε Σα) είναι ένα άλλο τυπικό πιάτο με μπακαλιάρο από το Πόρτο.

Η φρανσεσίνια (Francesinha) είναι το πιο δημοφιλές τοπικό σνακ στο Πόρτο. Είναι ένα είδος σάντουιτς με διάφορα είδη κρέατος καλυμμένα με τυρί και μια σάλτσα φτιαγμένη με μπύρα και άλλα υλικά.

Τα Ροζόες (τηγανητό χοιρινό κρέας) και το σαρραμπούλιο (ένα πιάτο με βάση το αίμα χοίρου) είναι τυπικά πιάτα της περιφέρειας Νόρτε, τα οποία είναι δημοφιλή στην πρωτεύουσα της περιφέρειας, την πόλη του Πόρτο. Όπως σχεδόν σε όλες τις παράκτιες περιοχές της πορτογαλικής παράκτιας περιοχής όπου διατίθεται φρέσκο ψάρι, η σαρδίνια ασσάδα (ψητή σαρδέλα) είναι επίσης ένα συνηθισμένο πιάτο.

Το κρασί Πόρτο είναι ευρέως αποδεκτό ως επιδόρπιος οίνος της πόλης, ειδικά επειδή παρασκευάζεται κατά μήκος του ποταμού Ντούρο, ο οποίος διασχίζει την πόλη.

Εκπαίδευση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη διαθέτει μεγάλο αριθμό δημόσιων και ιδιωτικών δημοτικών και γυμνασίων, καθώς και νηπιαγωγεία και παιδικούς σταθμούς. Το παλαιότερο και μεγαλύτερο διεθνές σχολείο που βρίσκεται στο Πόρτο είναι το Βρετανικό Σχολείο του Πόρτο, το οποίο ιδρύθηκε το 1894. Υπάρχουν περισσότερα διεθνή σχολεία στην πόλη, όπως η Γαλλική Σχολή,[26] η Γερμανική Σχολή του Πόρτο,[27] και το Διεθνές Σχολείο του Πόρτο, τα οποία δημιουργήθηκαν τον 20ό αιώνα.

Το Πόρτο διαθέτει αρκετά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το μεγαλύτερο από τα οποία είναι το κρατικό Πανεπιστήμιο του Πόρτο (Universidade do Porto), το οποίο είναι το δεύτερο μεγαλύτερο πορτογαλικό πανεπιστήμιο, μετά το Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας, με περίπου 28.000 φοιτητές, και θεωρείται ένα από τα 100 καλύτερα πανεπιστήμια της Ευρώπης.[28] Υπάρχει επίσης ένα κρατικά διαχειριζόμενο πολυτεχνικό ινστιτούτο, το Πολυτεχνικό Ινστιτούτο του Πόρτο και ιδιωτικά ιδρύματα όπως το Πανεπιστήμιο Λουσίαδα του Πόρτο, το Πανεπιστήμιο Φερνάνδο Πεσσόα (UFP), η Σχολή Τεχνών Ανώτατης Εκπαίδευσης του Πόρτο (ESAP- Escola Superior Catholic University ) και το πανεπιστήμιο του Βατικανού, το Πορτογαλικό Καθολικό Πανεπιστήμιο στο Πόρτο (Universidade Católica Portuguesa – Porto) και το Πανεπιστήμιο Πορτουκαλένσε στο Πόρτο (Universidade Portucalense – Infante D. Henrique).

Αθλητισμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν πολλές αθλητικές εγκαταστάσεις, κυρίως το Super Bock Arena που ανήκει στην πόλη, πισίνες στην περιοχή Κονστιτουισάο και άλλες μικρές αρένες, όπως το Παβιλιάο ντο Ακαδέμικο. Τα αθλήματα που παίζονται περιλαμβάνουν το χάντμπολ, το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο σάλας και το χόκεϊ επί χόρτου, το χόκεϊ επί πάγου, το βόλεϊ, την υδατοσφαίριση και το ράγκμπι. Το Πόρτο φιλοξενεί τον μοναδικό σύλλογο κρίκετ της βόρειας Πορτογαλίας, τον Όμιλο Κρίκετ και Τένις Οπόρτο.

Το στάδιο Ντραγκάο, έδρα της ΦΚ Πόρτο

Όπως στις περισσότερες πορτογαλικές πόλεις, το ποδόσφαιρο είναι το πιο δημοφιλές άθλημα. Υπάρχουν δύο κύριες ομάδες στο Πόρτο: η ΦΚ Πόρτο στην ενορία Καμπάνια στο ανατολικό τμήμα της πόλης και η Μποαβίστα ΦΚ στην περιοχή Μποαβίστα στην ενορία Ραμάλδε, στο δυτικό τμήμα της πόλης, κοντά στο κέντρο της πόλης. Η Πόρτο είναι μία από τις τρεις μεγάλες ομάδες στο κύριο πορτογαλικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου και ήταν πρωταθλήτρια Ευρώπης το 1987 και το 2004, κέρδισε το Κύπελλο UEFA (2003) και το Europa League (2011) και το Διηπειρωτικό Κύπελλο Toyota το 1987 και το 2004. Η Μποαβίστα έχει κερδίσει το πρωτάθλημα μία φορά, τη σεζόν 2000–01 και έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου UEFA το 2003, όταν η ομάδα έχασε με 2–1 από την Σέλτικ ΦΚ.

Τα μεγαλύτερα στάδια της πόλης είναι το Στάδιο Ντραγκάο της ΦΚ Πόρτο και το Στάδιο ντο Μπέσσα της Μποαβίστα. Για την ποδοσφαιρική διοργάνωση Euro 2004, που πραγματοποιήθηκε στην Πορτογαλία, χτίστηκε το Ντραγκάο, αντικαθιστώντας το παλιό Στάδιο ντας Άντας και το Στάδιο ντο Μπέσσα ανακαινίστηκε.

Η ομάδα μπάσκετ της Πόρτο παίζει τους εντός έδρας αγώνες της στο Ντραγάο Κάισα. Η ομάδα της έχει κατακτήσει τα δεύτερα περισσότερα πρωταθλήματα στην ιστορία της Α' κατηγορίας της Πορτογαλίας. Παραδοσιακά, ο σύλλογος παρέχει στην εθνική ομάδα μπάσκετ της Πορτογαλίας πολυάριθμους βασικούς παίκτες.[29]

Δίδυμες πόλεις – αδελφοποιημένες πόλεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Πόρτο είναι αδελφοποιημένο με:[30]  

Προσωπικότητες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Produto interno bruto (B.1*g) a preços correntes (Base 2021 - €) por Localização geográfica (NUTS - 2024); Anual». Ine.pt. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2025.
  2. ↑ «Produto interno bruto (B.1*g) por habitante a preços correntes (Base 2021 - €) por Localização geográfica (NUTS - 2024); Anual». Ine.pt. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2025.
  3. ↑ US dollar (USD)]. Αρχειοθετήθηκε από (https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/euro_reference_exchange_rates/html/eurofxref-graph-usd.en.html) το πρωτότυπο] στις 1 December 2023. https://web.archive.org/web/20231201143849/https://www.ecb.europa.eu/stats/policy\_and\_exchange\_rates/euro\_reference\_exchange\_rates/html/eurofxref-graph-usd.en.html]. Ανακτήθηκε στις 2 December 2023.
  4. ↑ «Tourists and real estate investors home in on Porto». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2019.
  5. ↑ «Porto recebeu mais de três milhões de turistas em 2025». JPN - JornalismoPortoNet. 26 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2026.
  6. ↑ «Porto enjoys rapid growth in visitors in 2018 for tourism & conferences». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019.
  7. ↑ «Porto hotel occupancy rate 2011–2019». Statista. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019.
  8. ↑ «Urban Tourist Motivations in the City of Porto». Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019.
  9. ↑ «15 Best Things To Do In Porto In 2023 (Written By A Local)». Traveller's Elixir. 4 Φεβρουαρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  10. ↑ «Dom Luis I Bridge». Portugal Travel Guide. 15 Ιουνίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2019.
  11. ↑ «VINCI Airports – Traffic as of December 31, 2025» (PDF). VINCI Airports. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2026.
  12. ↑ Tours, Do. «Les Nouveautés Do Tours | Do Tours». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2020.
  13. ↑ «Porto – Santiago de Compostela: Trains, Buses & Carpooling». Travelinho.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2018.
  14. ↑ «Metro em números». Metrodoporto.pt (στα Πορτογαλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2024.
  15. ↑ «UNIR – The new public road transport network». Amp.pt. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2026.
  16. ↑ «UNIR - Nova rede metropolitana de autocarros». Cm-gondomar.pt. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2026.
  17. ↑ «Luso Pages – Oporto / Porto (Portugal) Trams and Trolleybuses». Altrinchamfc.co.uk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2016.
  18. ↑ «"A haver uma avaliação de zero a dez, dou ao metrobus do Porto nota dez"». Jornal de Notícias. 28 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2026.
  19. ↑ «Porto Light Rail Project, Portugal». Railway Technology. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2009.
  20. ↑ AtlasWeb (2011). «Rotterdam and Porto: Cultural Capitals 2001: visitor research. – ATLAS Shop». atlas-webshop.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2011.
  21. ↑ Ouroussoff, Nicolai (25 Δεκεμβρίου 2005). «A Vision of a Mobile Society Rolls Off the Assembly Line». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2020 – μέσω NYTimes.com.
  22. ↑ «Top shelves». The Guardian. 11 Ιανουαρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2008. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2008.
  23. ↑ «São João Festival (St John Festival)». World Events Guide. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Σεπτεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2009.
  24. ↑ «Federação Académica do Porto». Fap.pt. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαΐου 2009. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2009.
  25. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. «Historic Centre of Porto, Luiz I Bridge and Monastery of Serra do Pilar». UNESCO World Heritage Centre. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019.
  26. ↑ «Lycée Français International de Porto». LFIP. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2017. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2017.
  27. ↑ «1901–1921». Dsporto.de. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2017.
  28. ↑ «Ranking Web of World Universities». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουνίου 2012.
  29. ↑ Portugal|2015 EuroBasket Αρχειοθετήθηκε 28 December 2019 στο Wayback Machine., archive.fiba.com. Retrieved 19 June 2016.
  30. ↑ Ana Soraia Pereira Vasconcelos Freitas (Ιουλίου 2017). «Relatório de Estágio: Divisão Municipal de Relações Internacionais e Protocolo – Câmara Municipal do Porto» (PDF). repositorio-aberto.up.pt (στα Πορτογαλικά). Faculdade de Letras da Universidade do Porto. σελίδες 27–28. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 11 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2022.
  31. ↑ «Raportul de activitate pentru anul 2018: 5.1.1 Cooperarea cu oraşele înfrăţite şi partenere» (PDF). primariatm.ro (στα Ρουμανικά). Timișoara. 2019. σελίδες 33–34. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2022.
  32. ↑ «Isfahan, Samarkand become sister cities». Tehran Times (στα Αγγλικά). 3 Ιουλίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2024.
  33. ↑  Beazley, Charles Raymond (1911) «Magellan, Ferdinand» Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα 17 (11η έκδοση), σσ. 302–304

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Πόρτο&oldid=11803761"