Μετάβαση στο περιεχόμενο

Άντα Λάβλεϊς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Εντιμότατη
Έιντα Λάβλεϊς
Δαγκεροτυπία του 1843 της Λάβλεϊς, από τον φωτογράφο Αντουάν Κλοντέ (Antoine Claudet).
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Augusta Ada King, Countess of Lovelace (Αγγλικά)
Γέννηση10  Δεκεμβρίου 1815
Λονδίνο
Θάνατος27  Νοεμβρίου 1852 (απροσδιόριστο ημερολόγιο, πιθανώς Γρηγοριανό)
Μέριλμποουν
Αιτία θανάτουκαρκίνος της μήτρας
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςChurch of St. Mary Magdalene, Hucknall
ΨευδώνυμοA. A. L.
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΑγγλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμαθηματικός
προγραμματίστρια
ποιήτρια
επιστήμονας υπολογιστών
εφευρέτρια
μεταφράστρια
συγγραφέας
μηχανικός
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ
Επηρεάστηκε απόΤσαρλς Μπάμπατζ
Οικογένεια
ΣύζυγοςΓουίλιαμ Κινγκ-Νόελ (1835–1852)
ΤέκναΑνν Μπλαντ, Ραλφ Κινγκ-Μιλμπάνκε
Μπάιρον Κινγκ- Nοελ, Βίσκουντ Οκχαμ
ΓονείςΛόρδος Βύρων και Αν Ίζαμπελ Μπάιρον
ΑδέλφιαAllegra Byron
Elizabeth Medora Leigh
ΣυγγενείςJudith Blunt-Lytton, 16th Baroness Wentworth (εγγονή)
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Ωγκάστα Έιντα Κινγκ, Κόμισσα του Λάβλεϊς, στα ελληνικά και Αυγούστα Άντα Κινγκ (αγγλ.: Augusta Ada King, Countess of Lovelace, πατρικό επώνυμο Μπάυρον, 10 Δεκεμβρίου 1815 – 27 Νοεμβρίου 1852), επίσης γνωστή ως Έιντα Λάβλεϊς και Λαίδη Λάβλεϊς, ήταν Βρετανίδα μαθηματικός και συγγραφέας, συνεργάτιδα του Τσαρλς Μπάμπατζ για τον σχεδιασμό της «Αναλυτικής Μηχανής». Οι εκτενείς και λεπτομερείς σημειώσεις της, για τον τρόπο προγραμματισμού της μηχανής, θεωρούνται ο πρώτος ολοκληρωμένος αλγόριθμος υπολογιστή.

Βάσει αυτής της εργασίας η Λάβλεϊς σήμερα θεωρείται πρωτοπόρος της επιστήμης υπολογιστών και αποκαλείται η πρώτη προγραμματίστρια υπολογιστών.[1] Προς τιμήν της έχουν γίνει πολλές αναφορές, για παράδειγμα μια σύγχρονη γλώσσα προγραμματισμού ονομάστηκε Ada, η Βρετανική Εταιρία Πληροφορικής (BCS) καθιέρωσε το «Μετάλλιο Λάβλεϊς» (Lovelace Medal) και το Cardano (Καρντάνο) ονόμασε ADA το ψηφιακό του νόμισμα. Από το 2009 καθιερώθηκε ως «Ημέρα Έιντα Λάβλεϊς» (Ada Lovelace Day) η δεύτερη Τρίτη του Οκτωβρίου κάθε χρόνο, με σκοπό να αναδείξει τη συμβολή των γυναικών στην Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά.[2]

Ήταν νόμιμη κόρη του Βρετανού ποιητή Λόρδου Μπάυρον και της βαρόνης Άννα Ιζαμπέλλα Μίλμπανκ. Οι γονείς της χώρισαν περίπου έναν μήνα μετά τη γέννησή της. Ο πατέρας της έφυγε οριστικά από την Βρετανία και πέθανε όταν η Έιντα ήταν οκτώ ετών.

Στο κοινωνικό περιβάλλον που ζούσε συνδιαλεγόταν με πολλούς από τους σημαντικούς επιστήμονες και συγγραφείς της εποχής, όπως τους Άντριου Κρος (Andrew Crosse), Τσαρλς Μπάμπατζ, Ντέιβιντ Μπριούστερ (David Brewster), Τσαρλς Γουιτστόουν (Charles Wheatstone), Μάικλ Φάραντεϊ και Κάρολο Ντίκενς.

Το 1835 παντρεύτηκε τον λόρδο Ουίλλιαμ Κινγκ. Δημιουργήθηκε το 1838 η προσαγόρευση Υποκόμης του Όκαμ (Viscount Ockham) και Κόμης του Λάβλεϊς. Το «Λάβλεϊς» επιλέχθηκε για να δηλώσει πως η Έιντα, μέσω της οικογενειακής καταγωγής της, ήταν απόγονος των εξαλειμμένων Βαρόνων Λάβλεϊς. Το ζευγάρι απέκτησε τρία παιδιά. Πέθανε σε ηλικία 36 ετών, το 1852.

Η Ωγκάστα Έιντα γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 10 Δεκεμβρίου 1815, ως το μοναδικό νόμιμο τέκνο του Τζορτζ Γκόρντον, Λόρδου Μπάυρον, και της συζύγου του, Άννα Ιζαμπέλλα Μίλμπανκ (επίσης γνωστή ως Ανναμπέλλα Μίλμπανκ). Το ζευγάρι χώρισε τον Ιανουάριο του 1816 επειδή η Ανναμπέλλα δεν άντεχε πλέον τις απότομες αλλαγές διάθεσης του συζύγου της. Αμέσως μετά την έκδοση του διαζυγίου (Απρίλιος 1816), ο Μπάυρον έφυγε οριστικά από την Αγγλία, όπου ποτέ δεν επέστρεψε, αφού πέθανε στην Ελλάδα (Μεσολόγγι) τον Απρίλιο του 1824, όταν η Έιντα ήταν οκτώ ετών.

Την κηδεμονία της ανέλαβε η μητέρα της, η οποία φρόντισε για την μόρφωσή της στα μαθηματικά και τη μουσική. Παρόλο που τέτοια εκπαίδευση ήταν ασυνήθιστη για τις γυναίκες της εποχής, η μητέρα της Έιντα θεώρησε πως θα την κρατούσε μακριά από φιλολογικές και ποιητικές ενασχολήσεις, πιστεύοντας πως αυτές ήταν η αιτία για τη δύσκολη προσωπικότητα του πρώην συζύγου και πατέρα της Έιντα. Σε ηλικία 17 ετών, η Έιντα γνωρίζει τη Μαίρυ Σόμμερβιλ, μια πολύ σημαντική γυναίκα με επιστημονικές ανησυχίες και επιτεύγματα, η οποία αναλαμβάνει τη μόρφωση της Έιντα κυρίως στα μαθηματικά. Σε ένα δείπνο στο σπίτι της Σόμμερβιλ το 1834 η Έιντα ακούει για πρώτη φορά τις ιδέες του Τσαρλς Μπάμπατζ για την Αναλυτική Μηχανή.

Το 1835 η Έιντα παντρεύεται τον Ουίλλιαμ Κινγκ-Νόελ, 1ο Κόμη του Λάβλεϊς, με τον οποίο αποκτά τρία παιδιά: τον Μπάιρον Κινγκ-Νόελ, 12ο Βαρόνο Ουέντγουορθ (1836-1862), την Άννα Μπλαντ, 15η Βαρόνη Ουέντγουορθ (1837-1917) και τον Ραλφ Κινγκ-Μίλλμπανκ, 2ο Κόμη του Λάβλεϊς (1839-1906).

Ο Μπάμπατζ το 1841 δίνει μια διάλεξη στο Τορίνο (Ιταλία) και ο Ιταλός μαθηματικός Λουίτζι Μενάμπρεα, κρατώντας σημειώσεις από τη διάλεξη, δημοσιεύει σχετικό άρθρο στα γαλλικά. Η Έιντα το μεταφράζει και το στέλνει στον Μπάμπατζ, με τον οποίο είχε συχνή αλληλογραφία. Αυτός την ενθαρρύνει να γράψει παράλληλα με τη μετάφραση του άρθρου και τα δικά της σχόλια, πράγμα που η Έιντα κάνει, τριπλασιάζοντας την έκταση του άρθρου. Εκτός από τις προβλέψεις της ότι μια παρόμοια μηχανή στο εγγύς μέλλον θα μπορεί όχι μόνο να επιλύει μαθηματικά προβλήματα, αλλά και να συνθέτει πολύπλοκη μουσική και να παράγει γραφικά, στο άρθρο περιλαμβάνει ένα «σχέδιο» σχετικά με το πώς η Αναλυτική Μηχανή θα μπορούσε να υπολογίζει αριθμούς Μπερνούλλι. Αυτό ακριβώς το «σχέδιο» θεωρείται από τους ιστορικούς το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή. Το άρθρο δημοσιεύτηκε το 1843.

Η Έιντα, εκτός από τον Μπάμπατζ, διατηρούσε επίσης επαφές με τον Ουίντστοουν, τον Φάραντεϋ, τον Ντίκενς και τον Μπρούστερ. Παρά την ενασχόλησή της με τις επιστήμες, τη μουσική και την ανατροφή των παιδιών της, η φυσική της υγεία ήταν εξασθενημένη.

Η Λάβλεϊς πέθανε σε ηλικία 36 ετών στις 27 Νοεμβρίου 1852 από καρκίνο, τον οποίο οι σύγχρονες μαρτυρίες απεκάλεσαν καρκίνο της μήτρας. Η ασθένεια διήρκεσε αρκετούς μήνες, κατά τους οποίους η λαίδη Νόελ Μπάυρον μετακόμισε στο σπίτι της κόρης της και την κράτησε μακριά από άλλους ανθρώπους. Τάφηκε, κατόπιν επιθυμίας της, δίπλα στον πατέρα της, στην εκκλησία της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής στο Χάκναλ (Hucknall) στην κομητεία του Νόττιγχαμσιρ.[3]

  1. ↑ Λαγουδάκος, Γιώργος (Απρίλιος 2021). «Augusta Ada King (Adda Byron) (1815-1852) Μαθηματικά γένους θηλυκού». Ευκλείδης Α΄ (120): 1-5. https://hms.gr/wp-content/uploads/2024/12/EYKLEIDHS_A_T120_2021.pdf.
  2. ↑ «Ada Lovelace Day – Celebrating the achievements of women in science, technology, engineering and maths» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2026.
  3. ↑ «Augusta Ada Byron King (1815-1852) - Find a Grave...». www.findagrave.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]