Izvorni kôd stranice Nogomet

{{Infokutija sport
| ime                           = Nogomet
| slika                         = Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg
| opis_slike                    =
| najviša_upravna_organizacija  = [[FIFA]]
| nadimak                       =
| regija_porijekla              = [[Engleska]]
| kontakt                       = da
| broj_članova_tima             = 11
| kategorija                    = ekipni sport, sport sa loptom
| oprema                        = [[nogometna lopta]]
| mjesto                        = nogometno igralište
| država/regija                 = svjetski sport
| olimpijski_sport              = [[1900]].
}}
[[Datoteka:Football pitch metric.svg|300p|mini|Dimenzije nogometnog terena]]
'''Nogomet''' ili '''fudbal''' je ekipni [[sport]] sa loptom u kojem dvije ekipe od po 11 igrača nastoje postići gol, odnosno ubaciti loptu u protivničku mrežu. Svaki tim ima jednog [[golman]]a i 10 igrača.<ref>{{Cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/football|title=FOOTBALL definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary|date=15. 12. 2025|website=www.collinsdictionary.com|language=en|access-date=15. 12. 2025}}</ref> Danas je nogomet najrasprostranjeniji i najpopularniji sport na svijetu.

Igra se na travnatom terenu pravougaonog oblika, loptom koju igrači mogu udarati nogama, glavom ili torzom. Igračima je zabranjeno dodirivanje lopte rukama u toku igre. Golman je jedini koji smije loptu uhvatiti rukama.

== Historija ==
{{Glavni|Historija nogometa}}Prvi poznati primjeri timske igre sa loptom, koja je u to vrijeme najčešće bila napravljena od kamena, pojavili su se u starim [[Mezoamerika|mezoameričkim]] kulturama<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/[object%20Object]/faq/all-you-need-to-know-about-soccer/the-history-of-soccer-10560|title=The history of soccer|website=www.bundesliga.com|language=en|access-date=15. 12. 2025}}{{Mrtav link}}</ref> prije više od 3.000 godina. [[Asteci]] su je nazivali ''Tchatali'', iako su se različite verzije igre proširile i na okolna područja. U nekim ritualnim prilikama, lopta bi simbolizirala [[Sunce]], a kapiten tima koji je izgubio, bio bi žrtvovan bogovima. Jedinstvena karakteristika mezoameričkih verzija igre s loptom bila je gumena lopta koja se odbijala, dok nijedna druga rana kultura nije imala pristup gumi.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.footballhistory.org/|title=The history of football (soccer)|website=www.footballhistory.org|access-date=15. 12. 2025}}</ref>

Prva poznata igra lopte, pod nazivom ''cuju'', koja je također uključivala udaranje nogom, odigrala se u [[Kina|Kini]] u 3. i 2. vijeku prije nove ere. Cuju se igrao okruglom loptom (prošivena koža s krznom ili perjem unutra) na kvadratastoj površini. Modificirani oblik ove igre kasnije se proširio u [[Japan]], pa se kasnije pod nazivom ''kemari'' prakticirao u raznim religijskim i kulturnim ceremonijama.<ref name=":0" />

Fudbal kao forma igre koja je najsličnija današnjoj, navodno se prvobitno razvila u 12. vijeku, u [[Engleska|Engleskoj]]. U ovom vijeku, igre koje su podsjećale na fudbal igrale su se na livadama i putevima u Velikoj Britaniji. Osim udaraca nogama, igra je uključivala i udarce lopte šakom. Ovaj rani oblik fudbala bio je mnogo grublji i agresivniji od modernog načina igre.<ref name=":0" />

== Pravila u nogometu ==
U nogometu postoji 17 pravila koja se odnose na teren, golove, igrače i utakmicu.

=== Dimenzije terena ===
Nogomet se igra na travnatom terenu dužine 100 do 110 [[metar|m]] i širine 64 do 75 m. Teren je obilježen linijama koje ne smiju biti šire od 12 [[centimetar|cm]] i podijeljen na dva dijela linijom preko sredine. Sredina terena je obilježena tačkom i krugom čiji je poluprečnik 9.15 m.

=== Dimenzije golova ===
Svaki teren mora imati 2 gola, s razmakom između stativa od 732&nbsp;cm, prečka mora biti na visini od 244&nbsp;cm. Kazneni prostor je dio terena ispred golova, obilježen linijama udaljenim 16.5 metara od gola. Jedanaesterac ili penal izvodi se s obilježene tačke udaljene 11 m od gol linije. Oko ove tačke, ali samo izvan kaznenog prostora, crta se krug poluprečnika 9.15 m.

=== Broj igrača ===
Svaka od ekipa smije imati najviše 11 igrača na terenu istovremeno. Da bi se odigrala utakmica, jedna ekipa mora imati najmanje 7 igrača na terenu.

=== Rezervni igrači i izmjene ===
Na zvaničnim utakmicama koje aranžiraju [[FIFA]] ili [[UEFA]] broj rezervnih igrača ne smije biti manji od 5. Jedna ekipa smije u toku utakmice zamijeniti maksimalno 5 igrača. Na međunarodnim utakmicama minimalan broj igrača, uslovljen povredama i isključenjima, iznosi 8, a u domaćim takmičenjima 7.

=== Dužina utakmice ===
Jedna utakmica traje 90 [[minuta]] (2 x 45 minuta). Pauza između dva poluvremena traje 15 minuta. Svaka utakmica ima glavnog sudiju i dva pomoćna suca, koji se nazivaju i linijskim sudijama.

=== Gol ===
Kad lopta cijelim obimom pređe gol-liniju (između stativa), postignut je gol.

== Formacije (postavke) ==
Postoje razne postavke igrača na terenu, koje se zovu formacije. Jedna od najpopularnijih formacija je 4-4-2. Te nam cifre govore da 4 igrača igraju u odbrani, 4 na sredini i 2 u napadu. Ofanzivnija varijanta te formacije je 4-3-3, a defanzivnija 4-5-1.

== Također pogledajte ==
* [[Nogomet u Bosni i Hercegovini]]
* [[FIFA]]
* [[UEFA]]
* [[SP u nogometu]]
* [[Spisak nogometnih klubova]]
* [[Spisak nogometaša]]
* [[Nogometna oprema]]
* [[Viva World Cup]]
* [[Rapan kup]]

== Reference ==
{{Refspisak}}

== Vanjski linkovi ==

{{Wikicitat}}
{{Commons|Soccer}}
* [http://www.nfsbih.ba Nogometni/Fudbalski Savez BiH]
* [http://www.fifa.com FIFA]
* [http://www.uefa.com UEFA]
* [https://www.youtube.com/watch?v=xkd7ohQTF1M Profesionalci: Jovana Damnjanović, fudbalerka Bajerna], RTS Prikazuje - Zvanični kanal
{{Olimpijski sportovi}}
{{FIFA}}
{{Normativna kontrola}}

[[Kategorija:Nogomet]]
[[Kategorija:Sport]]