Гміна

Карта гмін у Польшчы

Гміна (польск.: gmina — воласць) — найменшая адміністрацыйная адзінка Польшчы. Назва ўтварылася ад нямецкага Gemeinde (бел.: грамада).

У залежнасці ад тэрыторый, якія ўваходзяць у склад, гміны бываюць гарадскія (польск.: miejskie), вясковыя (польск.: wiejskie) і вяскова-гарадскія (польск.: miejsko-wiejskie).

Кіраўніцтва гміны складаюць:

• Савет гміны (польск.: rada gminy) — заканадаўчы і кантрольны орган, які выбіраецца на ўсеагульных выбарах мясцовага самакіравання на 5 гадоў. Савет складаецца з 15-45 членаў у залежнасці ад колькасці жыхароў гміны.
• Выканаўчы орган — у сельскіх гмінах войт (польск.: wójt), у невялікіх гарадках — бурмістр (польск.: burmistrz), у гарадах з насельніцтвам больш за 100 000 жыхароў — прэзідэнт (польск.: prezydent). Выбіраецца жыхарамі гміны на 5 гадоў на выбарах, у адпаведных выпадках можа таксама прызначацца Саветам. Да 2002 года выканаўчым органам з’яўлялася Праўленне гміны (польск.: zarząd gminy), якое ўзначальваў войт, бурмістр або прэзідэнт.

Кампетэнцыі гміны вызначае арт. 7 Закону аб самакіраванні ў гмінах. Да іх належаць, напрыклад, пачатковыя школы, дзіцячыя сады, бібліятэкі, дамы культуры, мясцовы транспарт, гмінныя дарогі, кіраванне рынкамі, ахова здароўя.

Кіраўніцтва гміны адказвае за парадак і бяспеку на сваёй тэрыторыі, у яе кампетэнцыі знаходзяцца дарогі мясцовага значэння, арганізацыя камунальнай гаспадаркі і г. д. У выніку апошняй рэформы цяпер у шэраг абавязкаў гміны ўваходзяць і фінансавыя сродкі.

Усяго ў Польшчы 2479 гмін (на 01.01.2026).

Гл. таксама

• Павет
• Ваяводства