Məzmuna keç

Spandaran-Peroj

Vikipediya, azad ensiklopediya
Tarixi Qafqaz Albaniyası əraziləri
Spandaran-Peroj
Ümumi məlumatlar
Ölkə Qafqaz Albaniyası
Böyük Ermənistan
Bölgə Paytakaran
İndiki adı Qalabərzənd, Muğan düzü, Ərdəbil ostanının şimal hissələri
Əhalisi kaspilər

Spandaran-Peroj (erm. Սպանդարան-Պերոժ/Spandaranperož; mənbələrdə həmçinin Spater-Peroz) — "Aşxaratsuyts"da Paytakaran əyalətinin havarlarından biri kimi göstərilən tarixi inzibati-coğrafi ərazi. Havarın adı həm İran epik ənənəsi, həm də Sasani inzibati nomenklaturası ilə əlaqələndirilmişdir.[1]

Adı və etimologiyası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Artur Hambartsumyan Spandaran-Peroj adını İran epik ənənəsindəki Spandadat/Spandiyad adı ilə əlaqələndirir.[2]

Bu, toponimin mənşəyinə dair filoloji hipotezdir.

Sasani inzibati nomenklaturası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Tədqiqatçı Pedram Jam, Hrakot-Peroj və Spandaran-Peroju Sasani inzibati coğrafiyası kontekstində ayrıca tədqiq etmişdir.[3] Jam bu iki havarın ilkin orta farsca adlarını sigilloqrafik, orta və yeni fars, eləcə də bəzi ərəb mənbələrindəki Sasani coğrafi adları ilə müqayisə etmişdir.[3]

Bu material Spandaran-Perojun Sasani inzibati təşkilatlanması ilə əlaqəsini araşdırmağa imkan verir, lakin havarın dəqiq yaranma tarixini müəyyən etmir.

Mənbələrdə

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Spandaran-Peroj "Aşxaratsuyts"un Paytakaran havarları siyahısında göstərilir.[1] Toponim VIII əsr narrativ ənənəsində də variant formada qorunmuşdur.[1]

Coğrafiyası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Spandaran-Peroj havarı şimal-qərbdə Paytakaran əyalətinin Atşi-Baqavan, şimal-şərqdə Arospijan, şimal-şərqdə Ormizd-Peroj, şərqdə Talış dağları və Atropatena ilə sərhədlənirdi.

Robert Hyusen Spandaran-Peroju sonrakı dövrün Barzand rayonu ilə əlaqələndirmişdir.[1]

"İranika Ensiklopediyası" İslam dövründə Balasakan coğrafiyasının aşağı Araz boyunca Varṯān, Bājarvān və Barzand istiqamətinə qədər uzandığını qeyd edir.[4]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 3 4 Hewsen, Robert H. "Caspiane: An Historical-Geographical Study". Handes Amsorya (1–3). 1973: 85–105.
  2. ↑ Hambartsumyan, Artur. "Область Пайтакаран и гора Сабалан. Филологические и этимологические очерки". Вестник арменоведения (rus) (2). 2016: 5–19.
  3. 1 2 Jam, Pedram. "Hrakotperož and Spandaranperož: Armenian Gawaṙs and Sasanian Šahrs". Iran and the Caucasus. 21 (1). 2017: 46–54. doi:10.1163/1573384X-20170105.
  4. ↑ Chaumont, Marie-Louise; Bosworth, Clifford Edmund. Balāsagān // Encyclopaedia Iranica. III. 1988. 580–582.

Ədəbiyyat

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Hewsen, Robert H. "Caspiane: An Historical-Geographical Study". Handes Amsorya (1–3). 1973: 85–105.
  • Jam, Pedram. "Hrakotperož and Spandaranperož: Armenian Gawaṙs and Sasanian Šahrs". Iran and the Caucasus. 21 (1). 2017: 46–54. doi:10.1163/1573384X-20170105.
  • Hambartsumyan, Artur. "Область Пайтакаран и гора Сабалан. Филологические и этимологические очерки". Вестник арменоведения (rus) (2). 2016: 5–19.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Spandaran-Peroj&oldid=9122864"