Rəqəm

Rəqəm və ya say — ədədləri yazmaq üçün istifadə edilən xüsusi işarə.

Tarixi

Riyaziyyatçı Leonardo Pizano

1202-ci ildə riyaziyyatçı Leonardo Pizano (Leonardo Pisano) ərəb rəqəmlərinin adını çəkir. Hazırda istifadə edilən rəqəmlər Hindistandan gəlib və Avropa xalqları bu rəqəmlərlə ərəblərin sayəsində tanış olmuşlar. İlk dəfə XVI əsrdə yeni nömrələmə geniş şəkildə yayılmağa başlamışdır. Ərəb sistemi olan onluq say sistemi istənilən qədər böyük ədədi yazmağa imkan verir. Pifaqor, onun şagirdləri və davamçıları rəqəmlərin sayını azaldaraq 1–9 arasında saxladılar.Hesab edilir ki, bu rəqəmlər başlanğıc rəqəmləridir, qalan rəqəmləri isə onlardan düzəltmək mümkündür. 1533-cü ildə Kornelius Aqrippa nəşr etdiyi "Okkult fəlsəfəsi" əsərində həmin rəqəmləri və onların mənasını verdi.

Afrikanın ərəb ölkələrində istifadə ediən ərəb rəqəmləri (Misirdən başqa)	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9
Asiya və Misrdə istifadə edilən hind-ərəb rəqəmləri	٠	١	٢	٣	٤	٥	٦	٧	٨	٩
İran rəqəmləri	۰	۱	۲	۳	۴	۵	۶	۷	۸	۹
Hindistnda istifadə edilən hind rəqəmləri (devanaqari yazısı)	०	१	२	३	४	५	६	७	८	९
Qucarati yazısında rəqəmlər	૦	૧	૨	૩	૪	૫	૬	૭	૮	૯
Qurmukxi yazısında rəqəmlər	੦	੧	੨	੩	੪	੫	੬	੭	੮	੯
Limbu (Limbu) yazısında rəqəmlər	᥆	᥇	᥈	᥉	᥊	᥋	᥌	᥍	᥎	᥏
Benqal yazısında rəqəmlər	০	১	২	৩	৪	৫	৬	৭	৮	৯
Oriya yazısında rəqəmlər	୦	୧	୨	୩	୪	୫	୬	୭	୮	୯
Teluqu yazısında rəqəmlər	౦	౧	౨	౩	౪	౫	౬	౭	౮	౯
Kannada yazısında rəqəmlər	೦	೧	೨	೩	೪	೫	೬	೭	೮	೯
Malayalam yazısında rəqəmlər	൦	൧	൨	൩	൪	൫	൬	൭	൮	൯
Tamil yazısında rəqəmlər	೦	௧	௨	௩	௪	௫	௬	௭	௮	௯
Tibet yazısında rəqəmlər	༠	༡	༢	༣	༤	༥	༦	༧	༨	༩
Birma yazısında rəqəmlər	၀	၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉
Tay yazısında rəqəmlər	๐	๑	๒	๓	๔	๕	๖	๗	๘	๙
Kxmer yazısında rəqəmlər	០	១	២	៣	៤	៥	៦	៧	៨	៩
Laos yazısında rəqəmlər	໐	໑	໒	໓	໔	໕	໖	໗	໘	໙

Ədəbiyyat

• Əliquliyev R. M., Salmanova P. M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, 169 səh.