Η αγορά των cd κλυδωνίζεται

Καλλιτέχνες και παραγωγοί αδυνατούν όχι μόνο να «χτυπήσουν» την... κλασική «πειρατεία» αλλά και την online

Της Γιωτας Συκκα

Οσο οι αλλαγές στη διεθνή μουσική βιομηχανία τρέχουν, τόσο μεγαλώνει η αμηχανία της ελληνικής αγοράς. Κυρίως η ανασφάλεια των καλλιτεχνών, δημιουργών και τραγουδιστών που δεν μπορούν να βρουν τρόπους όχι μόνο να «χτυπήσουν» τα πειρατικά αντίγραφα, αλλά και να ανατρέψουν την καινούργια online παράνομη πραγματικότητα.

Σταθερή παραγωγή

Θα αναρωτηθεί κανείς αφού στην εγχώρια αγορά πέφτουν οι πωλήσεις, γιατί η παραγωγή είναι σταθερή; Τη χρονιά που πέρασε είχαμε 1.490 εκδόσεις και αν πιστέψουμε τον Πέτρο Δραγουμάνο που χρόνια ασχολείται με την καταγραφή (δημιουργός του cd rom «της ελληνικής δισκογραφίας»), ανάλογη υπολογίζει την παραγωγή και για τη χρονιά που διανύουμε: «Ηδη έχουμε 763 κυκλοφορίες και είμαστε στη μέση της σεζόν, ενώ η μισή παραγωγή του έτους αναμένεται από τον Σεπτέμβριο έως και τον Δεκέμβριο».

Μαζί με την καθοδική πορεία των πωλήσεων, πέφτουν και οι τιμές στα δισκοπωλεία. Πολύ εύκολα πια μπορεί να βρει ο αγοραστής συλλογές και μάλιστα καλές με 7 ευρώ, αν και οι τιμές των cd των μεγάλων ονομάτων κυμαίνονται από 15-20 ευρώ. Τι άλλαξε; Η διάρκεια αυτής της τιμής. Ο υπομονετικός λοιπόν αγοραστής μπορεί να ωφεληθεί αν περιμένει λίγους μήνες, αγοράζοντας το ίδιο προϊόν με λιγότερα ευρώ. Υπάρχουν βέβαια και οι δίσκοι των καλλιτεχνών που ετοιμάζουν οι ίδιοι, αναλαμβάνοντας στην ουσία όλη τη δουλειά που έκαναν μέχρι πρότινος οι εταιρείες, κι εκείνες περιορίζονται αποκλειστικά στη διανομή.

Τα live πουλάνε

Για τη νέα ζοφερή πραγματικότητα της αγοράς μιλούν και οι ίδιοι οι καλλιτεχνες. Δεν κρύβονται πια πίσω από το δάχτυλό τους, αντιθέτως παραδέχονται πως τα live και τα προγράμματα σώζουν την κατάσταση. «Οπως πάμε σε λίγο θα χαρίζουμε οι ιδιοι τα cd, ενώ η αμοιβή μας θα προέρχεται μόνο από τις εμφανίσεις», έλεγε σε καλλιτεχνική συνάντηση γνωστός τραγουδοποιός.

Ανησυχητικές επιπτώσεις

Εν τω μεταξύ η μεγαλύτερη πληγή εξακολουθεί να είναι η πειρατεία. Οχι μόνο μέσω της αναπαραγωγής αλλά και εκείνης στο Διαδίκτυο. Το δε προϊόν, το cd δηλαδή, έδωσε τη θέση του στο ένα και μόνο τραγούδι. Μεγάλος χαμένος από την παράνομη δραστηριότητα είτε μέσω του Διαδικτύου είτε των cd players, εκτός από την καλλιτεχνική αλυσίδα που έχει απώλειες, είναι και ο κρατικός φορέας. Την τελευταία 12ετία (1996-2007) τα διαφυγόντα έσοδα του δημοσίου και των ασφαλιστικών οργανισμών ανέρχονται στα 1.150.359 ευρώ, επισημαίνει η Ενωση Ελλήνων Παραγωγών και Ηχογραφημάτων.

Οι επιπτώσεις βέβαια δεν είναι μόνο οικονομικές, αλλά και κοινωνικές. Εκατοντάδες μικρά μαγαζιά λιανικής πώλησης δίσκων οδηγήθηκαν σε λουκέτο, ενώ ακόμη και οι μεγάλες αλυσίδες δηλώνουν συνεχείς απώλειες πωλήσεων και μειώνουν το προσωπικό τους» είχε υπογραμμίσει πρόσφατα ο πρόεδρος της IFPI Greece, Πάνος Θεοφανέλης, στη συνάντηση που έγινε για την ανησυχητική τροπολογία στο νόμο περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας που σχεδιάζει το υπουργείο Πολιτισμού.

Τρεις μεγάλες εταιρείες αναγκάστηκαν να κλείσουν οριστικά την παραγωγή ελληνικού ρεπερτορίου, είπε ακόμη, ενώ οι υπόλοιπες μειώνουν το προσωπικό το οποίο ήδη έχει συρρικνωθεί κατά 50%, την τελευταία δεκαετία. Μειώθηκε επίσης και ο αριθμός των βίντεο κλιπ ανά cd, όπως και το ποσοστό για προώθηση και διαφήμιση των άλμπουμ που περιορίστηκε σχεδόν στο 1/3.

Μικρές επενδύσεις στους νέους

Μικρός τζίρος στη γλώσσα των δισκογραφικών σημαίνει και μικρές επενδύσεις στο καινούργιο. Ατολμες καθώς έγιναν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, αφού δεν έχουμε πια εμπνευσμένους παραγωγούς, δεν ρισκάρουν σε νέες τάσεις, καινούργιους δημιουργούς ή φωνές ενώ αναπαράγουν στην ουσία το ίδιο λαϊκοπόπ μοντέλο. Αντίθετα με αυτές, οι ανεξάρτητες εταιρείες που έχουν πολλαπλασιαστεί και επεκταθεί σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, εκδίδουν συχνά καλά προϊόντα που όμως δεν έχουν πρόσβαση στα ΜΜΕ και χάνονται στο τσουβάλι της υπερπροσφοράς.

Χάθηκαν και όλα τα «ενισχυτικά». Ο ορισμός του χρυσού ή πλατινένιου δίσκου που λειτουργούσε ως τονωτική ένεση στις πωλήσεις ενός προϊόντος, ξεχάστηκε. Ενας δίσκος ελληνικού ρεπερτορίου γίνεται «χρυσός» αν υπερβεί πωλήσεις 10.000 τεμαχίων αντί για 50.000 που ήταν το όριο μέχρι τον Οκτώβριο του 1990.

Το επιχειρηματικό μοντέλο όπου το 20% των εσόδων διοχετεύεται στην εξεύρεση και ανάδειξη νέων ταλέντων, ξεχάστε το. «Από όλους τους άλλους βιομηχανικούς κλάδους μόνο ο φαρμακευτικός μπορεί να συναγωνιστεί ελαφρώς τη μουσική βιομηχανία, όσον αφορά τα ποσοστά των επενδυμένων εσόδων σε έρευνα και ανάπτυξη», υποστηρίζει η IFPI Greece. Οι δίσκοι λοιπόν που πωλούν πάνω από 100.000 αντίτυπα στη χώρα μας είναι παρελθόν. Αποτέλεσμα; «Οι κυκλοφορίες νέων μουσικών στην Ελλάδα το 2005 έπεσαν κάτω από το 20%, περιορίζοντας τη μουσική ποικιλομορφία». Οι νέοι δημιουργοί, όπως φαίνεται, μπορούν να ελπίζουν -για να φανούν- μόνο στο Διαδίκτυο.