Эчтәлеккә күчү

Санкт-Петербург

Сылтамаларны үзгәртү
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Санкт-Петербург latin yazuında])
(Sankt Peterburg битеннән юнәлтелде)
Санкт-Петербург
рус. Санкт-Петербург
Байрак[d]Илтамга[d]
Нигезләнү датасы 16 (27) май 1703
Рәсем
Рәсми исем Санкт-Петербург
Кушамат/тәхәллүс Питер, Piter, Window to Europe, Window to the West, City of White Nights һәм Northern Palmyra
Кыскача исем SPb, SPb, СПб һәм СПб.[1]
ХФӘ билгесе [sankt pʲɪtʲɪrˈburk]
... хөрмәтенә аталган Апостол Петр
Демоним петербуржцы
Нигезләүче Пётр I
Рәсми тел рус теле
Гимн Гимн Санкт-Петербурга[d]
Дөнья кисәге Европа
Дәүләт  Россия[2]
Нәрсәнең башкаласы Ленинград өлкәсе һәм Төньяк-Көнбатыш федераль округ
Административ-территориаль берәмлек Россия[3]
Тарихи регион Ингерманландия[d][4]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Нева, Фин култыгы, Грибоедов каналы[d], Обводный канал[d], Охта (Нева кушылдыгы), Большая Невка[d], Екатерингофка[d], Кронверк бугазы[d], Крүков каналы, Малая Нева[d], Зур Нева, Славянка (Нева кушылдыгы), Крестовка[d], Оккервил[d], Фонтанка[d], Мойка[d] һәм Средняя Невка[d]
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Приневская низменность[d][5][6]
Анклав буларак әлеге территориягә керә Ленинград өлкәсе
Географик үзәк 59°58′02″ т. к. 30°06′28″ кч. о.HGЯO
Иң көнчыгыш ноктасы 59°45′18″ т. к. 30°45′32″ кч. о.HGЯO
Иң төньяк ноктасы 60°14′40″ т. к. 29°42′10″ кч. о.HGЯO
Иң көньяк ноктасы 59°38′02″ т. к. 30°15′15″ кч. о.HGЯO
Иң көнбатыш ноктасы 60°11′27″ т. к. 29°25′34″ кч. о.HGЯO
Геомәгълүматлар Data:Russia/Saint Petersburg.map
Иң югары ноктасы Ореховая гора[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Санкт-Петербург губернаторы[d]
Башкарма хакимият башлыгы Александр Беглов[d][7]
Идарә итүче орган Санкт-Петербург хөкүмәте
Канунбирү органы Санкт-Петербург законнар чыгару җыелышы[d]
Әгъзалык Бөтендөнья мирас шәһәрләре оешмасы[d][8]
Халык саны 5 652 922 (1 гыйнвар 2025)[9]
Административ бүленеше Кронштадт[10], 15 муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], 21 муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], 54 муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], 65-й муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], 7-й муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], Автово[d][10], Адмиралтейский округ[d][10], Академическое муниципаль округы[d][10], Александровская[d][10], Аптекарский утравы муниципаль округы[d][10], Белоостров[d][10], Большая Охта[d][10], Васильевский[d][10], Введенский округ[d][10], Гавань[d][10], Гагаринское (Санкт-Петербург)[d][10], округ Горелово[d][10], Гражданка[d][10], округ Дачное[d][10], Екатерингофский округ[d][10], Звёздное (округ)[d][10], Зеленогорск (Санкт-Петербург)[10], Ивановский округ[d][10], Измайловское[d][10], Княжево[d][10], Коломна[d][10], Коломяги[d][10], Колпино[10], Комарово[d][10], округ Комендантский аэродром[d][10], Константиновское[d][10], Красненькая речка[d][10], Красное Село[10], Кронверкское[d][10], Лахта-Ольгино[d][10], Левашово[d][10], Лисий Нос[d][10], Ломоносов[10], округ Малая Охта[d][10], Металлострой[d][10], Молодёжное[d][10], округ Морские ворота[d][10], Морской округ[d][10], Московская застава[d][10], Нарвский округ[d][10], Народный (округ)[d][10], Невская застава[d][10], Невский округ[d][10], Новоизмайловское[d][10], Обуховский (округ)[d][10], Озеро Долгое[d][10], округ Оккервиль[d][10], Округ Петровский[d][10], округ Остров Декабристов[d][10], Павловск[10], Парголово[d][10], Сергиевское[d][10], Песочный[d][10], Петерһоф[10], Петро-Славянка[10], округ Пискарёвка[d][10], Полюстрово[d][10], Понтонный[d][10], Пороховые[d][10], Посадский (округ)[d][10], Правобережный (округ)[d][10], округ Прометей[d][10], округ Пулковский меридиан[d][10], Пушкин[10], Репино[d][10], Ржевка (округ)[d][10], Рыбацкое[d][10], Сампсониевское[d][10], Сапёрный[d][10], Светлановское[d][10], округ Северный[d][10], Семёновский[d][10], Сенной округ[d][10], Серово[d][10], Сестрорецк[10], Смолячково[d][10], Солнечное[d][10], Сосновая Поляна (округ)[d][10], Сосновское (округ)[d][10], Стрельна[10], Тярлево[d][10], Ульянка (округ)[d][10], Урицк[d][10], Усть-Ижора[d][10], Ушково[d][10], Финляндский округ[d][10], Чёрная речка (округ)[d][10], округ Чкаловское[d][10], округ Шувалово-Озерки[d][10], Юго-Запад[d][10], Южно-Приморский округ[d][10], Юнтолово[d][10], 72 муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], 75 муниципальный округ Санкт-Петербурга[d][10], Балканский[d][10], Владимирский округ[d][10], Волковское[d][10], Георгиевский округ[d][10], Дворцовый округ[d][10], Купчино (округ)[d][10], Лиговка-Ямская[d][10], Литейный округ[d][10], Муниципальный округ № 78[d][10], Смольнинское[d][10] һәм Шушары[d][10]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 3 метр
Кардәш шәһәр Гданьск[11][12][13], Акаба[d][12], Искәндәрия[d][12], Алматы[12], Антверпен[12], Бакы[14][12][15], Бангкок[12], Барселона[12], Бәйтлеһем[d][12][16], Һавана[12], Һамбург[12][17], Грац[18][12][19], Даугавпилс[20][21][12], Дрезден[12][22], Дүшәнбе[12], Ереван[12], Загреб[12], Исфәһан[12], Квебек (шәһәр)[12], Кейптаун[23], Коломбо[d][12], Котка[12], Кошитсе[12], Лион[12], Лос-Анджелес[12][24][25], Mançester[12], Марибор[12][26], Миккели[12], Минск[12], Монтевидео[12], Мумбай[12], Мыколаив[23], Орһус[12], Осака[12], Ош[12], Пирей[d][12], Филибә[d][27][12], Пусан[12], Рио-де-Жанейро[12], Рига[12], Роттердам[12], Сент-Питерсберг[12], Сантьяго-де-Куба[12], Акъяр[23], Истанбул[12], Стокгольм[d][12], Тампере[12], Тбилиси[23], Тегу[28][12], Хайфа[d][12], Хартум[12], Харьков[12], Һелсинки[12], Хошимин[12], Чыңду[29], Шаңхай[12], Эдинбург[12][30], Венеция[31][12][32], Һайфоң[12], Күстәнҗә[12], Чиңдау[12], Астана[12], Йоһаннесбург[31], Пекин[12], Мар-дел-Плата[12], Буэнос-Айрес[12], Адана, Варна[d], Бордо[33][12], Һавр[34][35][36], Порту-Алегри[37][38], Торино[12], Несебыр[d], София, Осло[12], Тәһран[12], Касабланка[d], Сәләник[12], Дебрецен[12][39], Райниккендорф[d], Сус[d], Ришон-ле-Цион[d][40], Җиддә, Вэньчжоу[d][41][42], Красноярск[43][44], Будапешт, Җенова[12], Лимасол[d][12], Бишкәк[12], Сиань[d], Нампо[12], Инчон[12], Манама, Гвадалахара[12], Улан-Батор[12], Ставаңер[12], Бинзәрт[d][12], Ташкәнт, Ницца[12], Париж[12], Гөтеборг[d][12], Аддис-Абеба, Гвадалахара, Нетания[d][45], Турку[46][47][12][…] һәм Gagauziä[12]
Нәрсә белән чиктәш Ленинград өлкәсе, Гатчина районы, Всеволожск районы, Выборг районы, Ломоносовский район[d] һәм Тосно районы
Туризм мәгълүмати үзәге Городское туристско-информационное бюро[d]
Әүвәлгесе Ленинград[d]
Кулланылган тел рус теле
Бүләкләр
Инвентарь номеры 540bis
Мәйдан 1439 ± 0 км²
Почта индексы 190000–199406
Рәсми веб-сайт kvs.gov.spb.ru/en/​(ингл.)
Һәштәге SaintPetersburg
Харита сурәте
Төнге күренеше
Коллаж
Изображение знака с названием места или объекта
Страница веб-камеры balticlivecam.com/cameras/russia/saint-petersburg/palace-square-and-hermitage/
Тематик география география Санкт-Петербурга[d]
Көппенның климат классификациясе влажный континентальный климат[d]
Һәйкәлләр исемлеге список объектов культурного наследия Санкт-Петербурга[d] һәм Памятники Санкт-Петербурга[d]
Феноменның икътисады экономика Санкт-Петербурга[d]
Феноменның демографиясе Население Санкт-Петербурга[d]
Длина береговой линии 35 km[48]
Кыскарулар җәдвәле аббревиатурасы СПб
Җирле телефон коды 812
Номер тамгасы коды 78, 98, 178, 198 һәм 778[49]
Шәрәфле ватандашлар төркеме [d]
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Карта
 Санкт-Петербург Викиҗыентыкта

Санкт-Петербург[50][51] (рус. Санкт-Петербург, фин. Pietari, кар. Pietari/Пиетари) (1703—1914 елларда Санкт-Петербург, 1914—1924 елларда — Петроград, 1924—1991 елларда — Ленинград) — Россия Федерациясенең федераль дәрәҗәле шәһәр, элек Россия Империясе башкаласы булган. 1703 елда нигез салынган. Халык саны 4 953 219 кеше (2012 ел). Миллионлы шәһәрләр арасында Россиядә иң төньяк шәһәр. Тулысынча Аурупада урнашкан һәм башкала булмаган халык саны буенча иң зур шәһәр. Шәһәрдә Россия Федерациясе Конституция мәхкәмәсе урнашкан.

География

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Төп мәкалә: Санкт-Петербург географиясе

Географик урнашу

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Санкт-Петербург Россиянең төньяк-көнбатышында, Нева буе түбәнлеге чикләрендә, Балтыйк диңгезенең Фин култыгында урнаша.

Шәһәрнең уртача биеклеге — 1-5 м (үзәк районнары), 5-30 м (төньяк районнары), 5-22 м (көньяк һәм көньяк-көнбатыш районнары); иң биек ноктасы — 176 м.

Санкт-Петербургтан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Финләндия байрагы Оулу ~ 741 км
Финләндия байрагы Лаппеэнранта ~ 211 км
Выборг ~ 135 км
Мурманск ~ 1320 км
Кандалакша ~ 1133 км
Костомукша ~ 948 км		Сыктывкар ~ 1501 км
Архангельск ~ 1144 км
Петрозаводск ~ 438 км
Финләндия байрагы Һелсинки ~ 392 км
Эстония байрагы Таллин ~ 363 км
Җилләр розасы
Җилләр розасы
Вологда ~ 697 км
Казан ~ 1559 км
Пермь ~ 2013 км
Екатеринбург ~ 2330 км
Псков ~ 278 км
Латвия байрагы Рига ~ 561 км
Литва байрагы Вилнүс ~ 723 км		Великий Новгород ~ 170 км
Белорусия байрагы Витебск ~ 629 км
Украина байрагы Киев ~ 1239 км
Акъяр ~ 2091 км		Тверь ~ 507 км
Мәскәү ~ 734 км
Сарытау ~ 1570 км
Самар ~ 1795 км

Һидрография

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Санкт-Петербургның космостан күренеше

Санкт-Петербург Нева елгасының ике ярларында, аның дельтада урнаша. Шулай ук шәһәрдә Нева елгасының култыклары (Зур һәм Кече Нева, Зур, Урта һәм Кече Невкалар, Фонтанка, Мойка, Екатерингофка, Крестовка, Карповка, Ждановка, Смоленка, Пряжка, Кронверк бугазы), кушылдыклары (Ижора, Славянка, Мурзинка, Охта, Чёрная речка) һәм якынча 20 ясалма каналлар агалар. Шәһәр чикләрендә Нева киңлеге — 340—650 м, тирәнлеге 14-23 м. Шәһәрнең су объектлары аша 800дан артык күпер салынган, шул исәптә 218 җәяүлеләр күпере һәм 8 ачыла торган күпер.

Сәгать поясы

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Санкт-Петербург халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

Климат

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр климаты — уртача, уртача континенталь климатыннан уртача диңгез климатына күчүче.

Бөтен метеокүзәтчелек тарихы буенча иң югары температура 2010 елның 7 августында тәшкил ителгән — +37,1 °C, иң түбән 1883 елның 11 гыйнварында −35,9 °C. Санкт-Петербургта ел буенча 600—700 мм атмосфера дуеннары ява, күбесе — апрельдән октябрьгә кадәр.

Санкт-Петербург климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 8,6 10,2 14,9 25,3 30,9 34,6 35,3 37,1 30,4 21,0 12,3 10,9 37,1
Уртача максимум, °C −3,1 −3 2,0 9,3 16,0 20,0 23,0 20,8 15,0 8,6 2,0 −1,5 9,1
Уртача температура, °C −5,5 −5,8 −1,3 5,1 11,3 15,7 18,8 16,9 11,6 6,2 0,1 −3,7 5,8
Уртача минимум, °C −8 −8,5 −4,2 1,5 7,0 11,7 15,0 13,5 8,8 4,0 −1,8 −6,1 2,7
Абсолют минимум, °C −35,9 −35,2 −29,9 −21,8 −6,6 0,1 4,9 1,3 −3,1 −12,9 −22,2 −34,4 −35,9
Явым-төшем нормасы, мм 44 33 37 31 46 71 79 83 64 67 56 51 662
Чыганак: Климат Санкт-Петербурга. Погода и климат. әлеге чыганактан 2012-01-24 архивланган. 2011-12-21 тикшерелгән.

Тарих

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Петербург урнашкан территория 9-10 гасырларда Новгород җиренә караган. 15 гасырда Петербург урынында Новгород җөмһүриятенә караган авыллар урнашкан. 1478 елдан Рус дәүләте составында. 17 гасыр башларында шведлар Нева ярларын басып алып, Охта елгасы тамагында Ниеншанс ныгытмасын нигезлиләр. Рус гаскәре 1703 елның 1 (12) маенда бу ныгытманы басып ала һәм 16 (27) майда Пётр I Заячий (фин. Jänissaari) утравында Санкт-Питер-Бурх (соңрак Петропавловск) ныгытмасына нигез салган. 1703-04 елларда Котлин утравында Кроншлот ныгытмасы нигезләнгән (1723 елдан Кронштадт). 1704 елда Неваның сул ярында Баш Адмираллыкка нигез салынган.

Шәһәр сәнәгать мәркәзе сыйфатында тиз үскән. 18 гасырның ахырында ук шәһәрдә 160 сәнәгый предприятие булган. 1708 елдан Петербург Ингерманландия, 1710 елдан Петербург губернасы үзәге. 1712-28 һәм 1732—1918 елларда — Россия башкаласы. Бу җирдә патша сарае (1712 елдан), Сенат (1713 елдан), коллегияләр (1718 елдан; 1802 елдан министрлыклар) һәм башка дәүләт учрежденияләре урнашканнар.

1905 ел 22 гыйнвар — Санкт-Петербургта «Канлы якшәмбе».

1941 елның 8 сентябреннән алып 1944 елның 27 гыйнварынача кала фашистлар тарафыннан блокадада тотыла.

Сәнәгате һәм икътисады

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәрдә күп фәнни һәм карау-проектлау институтлары бар (Гипро, Арканлау һәм Антарктика ТИ, Цитология институты, Норильск никеленең Гипода институты һәм башкалар).

Шәһәрнең машиналар төзү сәнәгате әһәмиятле. Россиядә сырлы чит ил машиналары заводлары бар.

Сәүдә сәнәгате (Дикси, Әйләнчек, Спортмастер супермаркетлар).

Финанс тармагы — (Россия Саклык Банкысының акча чыгару дворы, Финам, Россия Саклык Банкысы).

Транспорт

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Һава транспорты
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тимер юл транспорты

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

5 вокзал:

Ябылганнары
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төзелеш. «Мостострой № 6» ПАО — төзелеш компаниясе. Бүген оешма Ростов АЭС-2, универсаль оффшор бассейнны һ. б. корылмаларны төзүе. 1979 елда оешма Череповецта «Октябрьский күперне» төзиләр

Халык

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Халык саны
1764[52]1765[53]1780[53]1789[53]1800[52]1811[53]1817[53]1825[53]
149 700↗150 300↗174 800↗217 900↗220 200↗335 600↗363 900↗424 700
1833[53]1837[53]1840[53]1850[52]1852[53]1863[53]1870[53]1882[53]
↗442 900↗468 800↗470 200↗487 300↗532 200↗539 500↗668 000↗928 000
1891[53]1897[54]1900[52]1901[53]1910[53]1914[53]1915[52]1916[52]
↗1 033 600↗1 264 920↗1 418 000↗1 439 600↗1 905 600↗2 118 500↗2 314 500↗2 415 700
1917[52]1918[52]1919[52]1920[52]1921[52]1922[52]1923[52]1924[52]
↘2 300 000↘1 469 000↘900 000↘740 000↗830 000↗960 000↗1 093 000↗1 221 000
1925[52]1926[55]1928[56]1930[52]1935[52]1940[52]1941[52]1942[52]
↗1 379 000↗1 590 770↗1 688 300↗2 009 500↗2 715 700↗2 920 000↗2 992 000↘2 432 000
1943[52]1944[52]1945[52]1946[52]1947[52]1948[52]1949[52]1950[52]
↘622 000↘546 000↗927 000↗1 541 000↗1 920 000↗1 998 000↗2 218 000↗2 258 000
1955[52]1956[57]1959[58]1960[52]1962[53]1965[52]1967[53]1970[59]
↗2 797 000↗2 814 000↗3 321 196↗3 432 000↘3 036 000↗3 777 200↘3 296 000↗3 949 501
1973[53]1975[52]1976[53]1979[60]1980[52]1981[52]1982[52]1983[52]
↘3 679 000↗4 356 200↘3 915 000↗4 588 183↗4 635 200↗4 669 400↗4 711 200↗4 762 100
1984[52]1985[52]1986[52]1987[52]1988[52]1989[61]1990[62]1991[62]
↗4 806 400↗4 844 200↗4 882 200↗4 931 200↗4 986 900↗5 023 506↘5 002 444↗5 007 469
1992[62]1993[62]1994[62]1995[62]1996[62]1997[62]1998[62]1999[62]
↘4 986 405↘4 942 891↘4 881 563↘4 845 407↘4 820 213↘4 806 641↘4 783 982↘4 770 897
2000[62]2001[62]2002[63]2003[62]2004[62]2005[62]2006[62]2007[62]
↘4 741 923↘4 714 844↘4 661 219↘4 656 474↘4 624 083↘4 600 000↘4 580 620↘4 571 184
2008[62]2009[62]2010[64]2011[65]2012[66]2013[67]2014[68]2015[69]
↘4 568 047↗4 581 854↗4 879 566↗4 899 344↗4 953 219↗5 028 000↗5 131 942↗5 191 690

Административ-территориаль бүленеше

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Санкт-Петербург 18 районына бүленә:

Санкт-Петербургның административ-территориаль бүленеше
  1. Адмиралтейство районы
  2. Василеостровский районы
  3. Выборг районы
  4. Калинин районы
  5. Киров районы
  6. Колпино район
  7. Кызыл Гвардия районы
  8. Красное Село районы
  9. Кронштадт районы
  2. Курорт районы
  3. Мәскәү районы
  4. Нева районы
  5. Петроград районы
  6. Петродворец районы
  7. Диңгез буе районы
  8. Пушкин районы
  9. Фрунзе районы
  10. Үзәк районы
Районнар, үз чиратта, муниципаль округларга, шәһәрләргә һәм бистәләргә бүленәләр.

Шәһәр чикләрендә 111 шәһәрэче муниципаль берәмлек бар: 81 муниципаль округ, 9 шәһәр (Зеленогорск, Колпино, Красное Село, Кронштадт, Ломоносов, Павловск, Петергоф, Пушкин, Сестрорецк) һәм 21 бистә.[70].

Кардәш шәһәрләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
1. Үрдүн байрагы, Акаба
2. Мисыр байрагы, Искәндәрия
3. Казахстан байрагы, Алматы
4. Бельгия байрагы, Антверпен
5. Азәрбайҗан байрагы, Бакы
6. Таиланд байрагы, Бангкок
7. Испания байрагы, Барселона
8. Франция байрагы, Бордо
9. Польша байрагы, Варшава
10. Фәлистыйн байрагы, Вифлеем
11. Куба байрагы, Гавана
12. Франция байрагы, Гавр
13. Алмания байрагы, Һамбург
14. Польша байрагы, Гданьск
15. Италия байрагы, Генуя
16. Швеция байрагы, Гөтеборг
17. Австрия байрагы, Грац
18. Латвия байрагы, Даугавпилс
19. Алмания байрагы, Дрезден
20. Таҗикстан байрагы, Дүшәнбе
21. Әрмәнстан байрагы, Ирәван
22. Хорватия байрагы, Загреб
23. Финләндия байрагы, Иматра
24. Иран байрагы, Исфәһан
25. Канада байрагы, Квебек
26. КАҖ байрагы, Кейптаун
27. Украина байрагы, Киев
28. Шри-Ланка байрагы, Коломбо
29. Финләндия байрагы, Котка
30. Словакия байрагы, Кошице
31. Финләндия байрагы, Лаппеэнранта
32. Франция байрагы, Лион
33. АКШ байрагы, Лос-Анҗелес
34. Украина байрагы, Илбау
35. Бөек Британия байрагы, Манчестер
36. Словения байрагы, Марибор
37. Аустралия байрагы, Мельбурн
38. Финләндия байрагы, Миккели
39. Италия байрагы, Милан
40. Белорусия байрагы, Минск
41. Уругвай байрагы, Монтевидео
42. Һиндстан байрагы, Мумбаи
43. Украина байрагы, Николаев
44. Франция байрагы, Ницца
45. Украина байрагы, Әдис
46. Дания байрагы, Орһус
47. Япония байрагы, Осака
48. Кыргызстан байрагы, Ош
49. Франция байрагы, Париж
50. Россия байрагы, Петрозаводск
51. Греция байрагы, Пирей (1965)
52. Болгария байрагы, Пловдив
53. Чехия байрагы, Праһа
54. Көньяк Корея байрагы, Пусан
55. Бразилия байрагы, Рио-де-Жанейро
56. Латвия байрагы, Рига
57. Израиль байрагы, Ришон ле-Цион
58. Нидерландлар байрагы, Роттердам
59. Греция байрагы, Сәләник
60. АКШ байрагы, Сент-Питерсберг
61. Куба байрагы, Сантьяго-де-Куба
62. Россия байрагы, Севастополь
63. Төркия байрагы, Истанбул
64. Швеция байрагы, Стокһолм
65. Эстония байрагы, Таллин
66. Финләндия байрагы, Тампере
67. Грузия байрагы, Тбилиси
68. Финләндия байрагы, Турку
69. Көньяк Корея байрагы, Тэгу
70. Израиль байрагы, Хайфа
71. Судан байрагы, Хартум
72. Украина байрагы, Харковь
73. Финләндия байрагы, Һелсинки
74. Вьетнам байрагы, Хошимин
75. Кытай байрагы, Чыңду
76. Кытай байрагы, Шаңхай
77. Бөек Британия байрагы, Эдинбург
78. Италия байрагы, Венеция
79. Польша байрагы, Краков
80. Эстония байрагы, Тарту
81. Вьетнам байрагы, Хайфон
82. Литва байрагы, Каунас
83. Румыния байрагы, Констанца
84. Кытай байрагы, Чиңдау
85. Казахстан байрагы, Астана
86. Норвегия байрагы, Ставангер
87. КАҖ байрагы, Йоханнесбург
88. Кытай байрагы, Пекин
89. Аргентина байрагы, Мар-дель-Плата
90. Аргентина байрагы, Буэнос-Айрес
91. Россия байрагы, Воркута

Танылган шәхесләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Татарлар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Моны да карагыз

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  1. ↑ Система стандартов по информации, библиотечному и издательскому делу. Библиографическая запись. Сокращение слов и словосочетаний на русском языке. Общие требования и правила
  2. ↑ Шахрай С. М., Алексеев С. С., Собчак А. А. et al. Конституция Российской Федерации // Российская газета — Россия: 1993. — ISSN 1606-5484; 1560-0823
  3. ↑ ОКТМО
  4. ↑ Большая российская энциклопедия — Москва: Большая российская энциклопедия, 2004.
  5. ↑ https://www.encspb.ru/object/2803997586?lc=ru
  6. ↑ http://otpusk-info.ru/journey/encyclopedia/spb/articles/37/landshafty-sankt-peterburga.htm
  7. ↑ https://lenta.ru/news/2018/10/03/poltavchenko/
  8. ↑ https://web.archive.org/web/20240528143447/https://www.ovpm.org/members/cities/
  9. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2025 г. и в среднем за 2024 г. и компоненты её изменения — Росстат, 2025.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 ОКТМО. 185/2016. Северо-Западный ФО
  11. ↑ https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta/sankt-petersburg-federacja-rosyjska,a,1662
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 https://kvs.gov.spb.ru/en/agreements/
  13. ↑ https://www.gdansk.pl/de/uber-danzig/befreundete-st-dte-und-partnerst-dte,a,3009
  14. ↑ http://azerbaijans.com/content_1719_az.html
  15. ↑ https://baku-ih.gov.az/az/page/26.html
  16. ↑ https://www.bethlehem-city.org/en/saint-petersburg
  17. ↑ https://www.hamburg.de/stpetersburg/
  18. ↑ https://www.graz.at/cms/beitrag/10097148/7771992/St_Petersburg.html
  19. ↑ https://www.graz.at/cms/ziel/7771992/DE/
  20. ↑ https://old.daugavpils.lv/en/46
  21. ↑ https://www.daugavpils.lv/en/assets/upload/Daugavpils_majas_lapai_EN_18.pdf
  22. ↑ https://www.dresden.de/de/leben/stadtportrait/europa/partner/st-petersburg.php
  23. 1 2 3 4 http://goroda-pobratimy.ru/porodnennye-goroda
  24. ↑ https://sistercities.lacity.org/html/18.html
  25. ↑ https://sistercities.lacity.org/
  26. ↑ https://maribor.si/mestna-obcina/zupan/kabinet-zupana/mednarodno-in-medmestno-sodelovanje/prijateljska-in-partnerska-mesta/
  27. ↑ https://www.plovdiv.bg/en/about-plovdiv/побратимени-градове/
  28. ↑ https://www.daegu.go.kr/english/index.do?menu_id=00000757
  29. ↑ https://saint-petersburg.ru/m/spb/old/221286/
  30. ↑ https://democracy.edinburgh.gov.uk/documents/s34650/Item%207.8%20-%20Edinburgh%20International%20Framework.pdf
  31. 1 2 https://sptoday.ru/2013_07_19/veneciya-ukrepilas-v-spiske-gorodov-pobratimov-sankt-peterburga/
  32. ↑ https://www.comune.venezia.it/content/san-pietroburgo
  33. ↑ http://www.bordeaux.fr/ebx/LinkResolverServlet?classofcontent=presentationStandard&id=5525
  34. ↑ https://www.lehavre.fr/espace-presse/rock-challenge-la-danse-pour-rapprocher-les-jeunes
  35. ↑ https://kvs.gov.spb.ru/en/cooperation-with-foreign-cities-and-regions/
  36. ↑ https://www.sovetika.ru/fra/zykov26.htm
  37. ↑ http://www2.portoalegre.rs.gov.br/cgi-bin/nph-brs?u=/netahtml/sirel/avancada.html&p=1&r=1&f=G&d=ATOS&l=20&s1=(CIDADE+IRMA)..RELA.
  38. ↑ http://www2.portoalegre.rs.gov.br/cgi-bin/nph-brs?u=/netahtml/sirel/avancada.html&p=1&r=4&f=S&d=ATOS&l=20&s1=(CIDADE+IRMA)..RELA.
  39. ↑ https://www.debrecen.hu/hu/debreceni/testvervarosok/szentpetervar
  40. ↑ https://www.masham.org.il/uploads/n/1610438850.3560.pdf
  41. ↑ http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/2021-08/26/c_655454.htm
  42. ↑ http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/sistercities_2.html
  43. ↑ http://www.admkrsk.ru/citytoday/foreign/cooperation/Pages/petersburg.aspx
  44. ↑ http://www.admkrsk.ru/citytoday/foreign/cooperation/Pages/default.aspx
  45. ↑ https://new.netanya.muni.il/News/Pages/Article197.aspx
  46. ↑ http://kvs.spb.ru/sankt-peterburg-strany-mira/sotrudnichestvo-sankt-peterburga-s-zarubezhnymi-gorodami-i-regionami/
  47. ↑ https://www.gov.spb.ru/static/writable/documents/en/2014/10/03/Press%20Kit%202013.pdf
  48. ↑ https://78.mchs.gov.ru/glavnoe-upravlenie/harakteristika-subekta/landshafty-goroda-i-okrestnostey
  49. ↑ https://www.fontanka.ru/2025/11/24/76136698/
  50. ↑ архив күчермәсе (PDF), archived from the original (PDF) on 2020-01-02, retrieved 2019-09-17
  51. ↑ http://gabdullatukay.ru/tukay-science/scientists/hannanov-eskar-tukaj-halyknyky/
  52. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 Санкт-Петербург. 1703-2003: Юбилейный статистический сборник. әлеге чыганактан 2013-09-25 архивланган. 2013-09-25 тикшерелгән.
  53. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Народная энциклопедия «Мой город». Санкт-Петербург. әлеге чыганактан 2013-10-16 архивланган. 2013-10-16 тикшерелгән.
  54. ↑ Первая Всеобщая перепись населения Российской империи 1897 года. Санкт-Петербургская губерния. әлеге чыганактан 2013-10-26 архивланган. 2013-10-26 тикшерелгән.
  55. ↑ Всесоюзная перепись населения 1926 года. М.: Издание ЦСУ Союза ССР, 1928. Том 9. Таблица I. Населенные места. Наличное городское и сельское население. әлеге чыганактан 2015-02-07 архивланган. 2015-02-07 тикшерелгән.
  56. ↑ Статистический справочник СССР за 1928 г.
  57. ↑ Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство. Москва. 1956. әлеге чыганактан 2013-10-26 архивланган. 2013-10-26 тикшерелгән.
  58. ↑ Всесоюзная перепись населения 1959 года. әлеге чыганактан 2013-10-10 архивланган. 2013-10-10 тикшерелгән.
  59. ↑ Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность наличного населения городов, поселков городского типа, районов и районных центров СССР по данным переписи на 15 января 1970 года по республикам, краям и областям. әлеге чыганактан 2013-10-14 архивланган. 2013-10-14 тикшерелгән.
  60. ↑ Всесоюзная перепись населения 1979 г.
  61. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 года. әлеге чыганактан 2011-08-23 архивланган.
  62. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Численность постоянного населения на 1 января (человек) 1990-2010 года
  63. ↑ Всероссийская перепись населения 2002. Том 1. 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации
  64. ↑ Итоги Всероссийская перепись населения 2010 года. 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи человек и более. әлеге чыганактан 2013-11-14 архивланган. 2013-11-14 тикшерелгән.
  65. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2011 года, на 1 января 2012 года и в среднем за 2011 год
  66. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. әлеге чыганактан 2014-05-31 архивланган. 2014-05-31 тикшерелгән.
  67. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). әлеге чыганактан 2013-11-16 архивланган. 2013-11-16 тикшерелгән.
  68. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. әлеге чыганактан 2014-08-02 архивланган. 2014-08-02 тикшерелгән.
  69. ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2015 года и в среднем за 2014 год (опубликовано 17 марта 2015 год). әлеге чыганактан 2015-03-18 архивланган. 2015-03-18 тикшерелгән.
  70. ↑ Санкт-Петербурга «О территориальном устройстве Санкт-Петербурга» (с изменениями на 13 июля 2011 года) О территориальном устройстве Санкт-Петербурга. gov.spb.ru. 2011-08-12 тикшерелгән.

Бүлек башының тексты

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

http://www.youtube.com/@europiter2024/

Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Санкт-Петербург&oldid=5517925