Kopalnia ropy naftowej w Bóbrce
Wieże wiertnicze w muzeum w Bóbrce | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
Bóbrka, ul. Kopalniana 35, 38-458 Chorkówka |
| Data założenia |
23 maja 1961 |
| Zakres zbiorów |
wydobycie ropy i gazu |
| Dyrektor |
Barbara Olejarz |
Położenie na mapie gminy Chorkówka | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | |
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego | |
| Strona internetowa | |
Kopalnia ropy naftowej w Bóbrce, obecnie Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza – otwarta w 1854 i nadal działająca, kopalnia ropy naftowej w Bóbrce w Gminie Chorkówka, koło Krosna. Jej założycielami byli Ignacy Łukasiewicz, Tytus Trzecieski i Karol Klobassa-Zrencki.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Była to pierwsza na świecie kopalnia, w której wydobywano ropę naftową[1]. Pośrodku kopalni stoi kamienny obelisk ustawiony przez I. Łukasiewicza w 1872 na pamiątkę jej założenia. W 1982 odsłonięto popiersie twórcy polskiego przemysłu naftowego Ignacego Łukasiewicza.
Twórcą i współzałożycielem pierwszego w Europie skansenu naftowego – muzeum w Bóbrce był inż. Adam Hoszowski, a także inż. Górka[2][3][4].
W 2018 kopalnia została wpisana na listę pomników historii w ramach akcji „100 Pomników Historii na stulecie odzyskania niepodległości”[5].
Szyby Franek i Janina
[edytuj | edytuj kod]W latach 1854–1880 wydrążono tu ręcznie ponad 60 szybów, o głębokości od kilku do 150 metrów. Szyby, inaczej kopanki, Franek i Janina powstały ok. 1860 roku. Franek miał ok. 50 metrów, a wykopana później Janina – 132 metry głębokości.
Zabytki muzealne
[edytuj | edytuj kod]Najcenniejsze zabytki w zbiorach muzeum[6]:
- Pochodzące z czasów Ignacego Łukasiewicza
- Obelisk ufundowany w 1872 roku przez Ignacego Łukasiewicza.
- kopanka Franek, wykonana ręcznie około 1860 roku do głębokości 20 m,
- kopanka Janina; ręcznie wykopana do głębokości 95 m, a następnie pogłębiona wiertnicą ręczną do głębokości 156 m; do dziś jest eksploatowana.
- warsztat mechaniczny z 1864 roku, o konstrukcji drewnianej, który służył do obsługi wierceń metodą udarową. Znajdują się w nim najprostsze maszyny obróbcze
- Budynek Administracyjny kopalni tzw. Dom Łukasiewicza z 1864 roku, w którym zorganizowano ekspozycję apteczną. Prezentowane są tam również słuchowiska poświęcone historii odkrycia nafty i założenia kopalni ropy naftowej w Bóbrce. W budynku zgromadzono kolekcję lamp naftowych, fotografii oraz ekspozycję geologiczną.
- drewniana kuźnia kopalniana z 1856 roku; we wnętrzu znajdują się dwa paleniska zbudowane z cegły, podsycane za pomocą skórzanego miecha z lat 1890-1895; wyposażona jest w stare narzędzia kowalskie;
- zrekonstruowana wiertnica ręczna z 1862 roku, służąca do wiercenia metodą udarową płytkich otworów.
- Pozostałe
- kotłownia z końca XIX wieku o konstrukcji drewnianej, która dostarczała parę wodną do napędu urządzeń kopalnianych. W kotłowni znajduje się kocioł płomienicowy.
- wiertnica typu kanadyjskiego z 1885 roku, napędzana lokomobilą parową.
- wiertnica udarowa typu Bitków z 1923 roku.
- urządzenia wiertnicze typu SM;
- urządzenia wiertnicze obrotowe typu Trauzl, OP-1200, N1400S;
- pompy, sprężarki dawnej konstrukcji;
- kieraty do grupowego pompowania odwiertów;
- zbiór gazomierzy domowych i przemysłowych;
- aparatura laboratoryjna;
- zbiór narzędzi do wierceń obrotowych.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]- Skansen z lotu ptaka
- Muzeum
- Franek
- Janina
- Kiwon
- Stacja CPN na terenie muzeum
- Kamienny obelisk ustawiony przez Ignacego Łukasiewicza w 1872 r. na pamiątkę założenia kopalni
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Andrzej Kozłowski: Kalendarium Polskiego Przemysłu Naftowego. Wydział Geologii Uniwersytetu Warzawskiego, 10 października 2003. [dostęp 2009-08-23].
- ↑ Skansen naftowy – w Bóbrce. „Nowiny Rzeszowskie”, s. 4, Nr 213 z 7 września 1962.
- ↑ Jan Grygiel. Śpiew na wieży. „Nowiny”, s. 4, Nr 69 z 11 marca 1973.
- ↑ Adam Hoszowski. Nekrolog. „Nowiny”, s. 7, Nr 278 z 15 grudnia 1975.
- ↑ 100 Pomników Historii na 100-lecie odzyskania niepodległości MKiDN – 2018 [online] [dostęp 2019-02-20].
- ↑ O muzeum [online], Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce [dostęp 2026-05-15].