arxa

Azerbaijani

Other scripts

Cyrillic		арха
Arabic		آرخا

Etymology

Etymology tree

Proto-Turkic *arka

Old Anatolian Turkish آرقه (arqa)

Azerbaijani arxa

Inherited from Old Anatolian Turkish آرقه (arqa), from Proto-Turkic *arka.

Cognates

Cognate with Turkmen and Turkish arka, Uzbek orqa (“back”), Uyghur ئارقا (arqa, “back”), Tatar and Kyrgyz арка (arka, “back”), Kazakh арқа (arqa, “back”), Bashkir арҡа (arqa, “back”), Crimean Tatar arqa (“back”), Yakut арҕаа (arğaa, “west; back”) and Yakut арҕас (arğas, “mane of a horse”) Shor арға (“ridge, range; side; pointiness”), Tuvan арга (arga, “mountain forest”); Chuvash урхалӑх (urh̬alăh) / орхалӑх (orh̬alăh, “saddle girth”), from obsolete Chuvash орха (orh̬a, “back”).

Pronunciation

• IPA^(key): [ɑɾˈxɑ]

• Audio (Baku):

  (file)

• Audio:

  (file)

• Hyphenation: ar‧xa

Noun

arxa (definite accusative arxanı, plural arxalar)

1. (anatomy) back

   Synonym: bel

2. back, rear

   Synonym: dal

   Antonyms: qabaq, ön

3. (military) rear (the part of an army or fleet which comes last)
4. (figurative) help, support, prop, protection, back (as in get someone's back)

   Synonyms: dayaq, dəstək

Declension

Declension of arxa

	singular	plural
nominative	arxa	arxalar
definite accusative	arxanı	arxaları
dative	arxaya	arxalara
locative	arxada	arxalarda
ablative	arxadan	arxalardan
definite genitive	arxanın	arxaların

Possessive forms of arxa

	nominative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxam	arxalarım
sənin (“your”)	arxan	arxaların
onun (“his/her/its”)	arxası	arxaları
bizim (“our”)	arxamız	arxalarımız
sizin (“your”)	arxanız	arxalarınız
onların (“their”)	arxası or arxaları	arxaları
	accusative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamı	arxalarımı
sənin (“your”)	arxanı	arxalarını
onun (“his/her/its”)	arxasını	arxalarını
bizim (“our”)	arxamızı	arxalarımızı
sizin (“your”)	arxanızı	arxalarınızı
onların (“their”)	arxasını or arxalarını	arxalarını
	dative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxama	arxalarıma
sənin (“your”)	arxana	arxalarına
onun (“his/her/its”)	arxasına	arxalarına
bizim (“our”)	arxamıza	arxalarımıza
sizin (“your”)	arxanıza	arxalarınıza
onların (“their”)	arxasına or arxalarına	arxalarına
	locative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamda	arxalarımda
sənin (“your”)	arxanda	arxalarında
onun (“his/her/its”)	arxasında	arxalarında
bizim (“our”)	arxamızda	arxalarımızda
sizin (“your”)	arxanızda	arxalarınızda
onların (“their”)	arxasında or arxalarında	arxalarında
	ablative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamdan	arxalarımdan
sənin (“your”)	arxandan	arxalarından
onun (“his/her/its”)	arxasından	arxalarından
bizim (“our”)	arxamızdan	arxalarımızdan
sizin (“your”)	arxanızdan	arxalarınızdan
onların (“their”)	arxasından or arxalarından	arxalarından
	genitive
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamın	arxalarımın
sənin (“your”)	arxanın	arxalarının
onun (“his/her/its”)	arxasının	arxalarının
bizim (“our”)	arxamızın	arxalarımızın
sizin (“your”)	arxanızın	arxalarınızın
onların (“their”)	arxasının or arxalarının	arxalarının

Derived terms

• arxa durmaq
• arxalanmaq
• arxasında
• arxayın
• arxalı

Descendants

• → Khalaj: arxa
• → Persian: ارخا (arxâ)

Adjective

arxa (not comparable)

1. back

   Synonym: dal

   Antonyms: qabaq, ön

References

• Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*ăra”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden; Cologne; New York: E.J. Brill
• Orucov, Əliheydər, editor (2006), “arxa”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, pages 132-133
• Altun Kitab (2013–), “arxa”, in Azleks

Khalaj

Perso-Arabic		آرخا

Etymology

Borrowed from Azerbaijani arxa. Doublet of arqa, native form.

Pronunciation

• (Xarrâbî) IPA^(key): [aɾχa]

Noun

arxa (definite accusative arxañ, plural arxalar)

1. alternative form of arqa (“back”)

Declension

Declension of arxa

	singular	plural
nominative	arxa	arxalar
genitive	arxañ	arxalarııñ
dative	arxaqa	arxalarqa
definite accusative	arxañ	arxaları
locative	arxaça	arxalarça
ablative	arxada	arxalarda
instrumental	arxala	arxalarla
equative	arxavâra	arxalarvâra

References

• Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó

Salar

Pronunciation

• (Xunhua, Qinghai; Ili, Xinjiang) IPA^(key): /ɑrχɑ/

Noun

arxa

1. (anatomy) back

References

• Potanin, G.N. (1893), “арха”, in Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголия [Tangutsko-Tibetskaja okraina Kitaja i Centralʹnaja Mongolija] (in Russian), page 430
• Yakup, Abdurishid (2002), “arχa”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon‎^[2], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 43
• Tenishev, Edhem (1976), “arxa”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow: Nauka, pages 292-293
• 马伟 [Ma Wei] (2016), “arxa”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages ​​- Salar Language Studies], 青海 [Qīnghǎi, Qinghai]: 青海师范大学 [Qinghai Normal University], unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 268