Jump to content

среда

From Wiktionary, the free dictionary

Bulgarian

[edit]

Etymology

[edit]

    Inherited from Old Church Slavonic срѣда (srěda), from Proto-Slavic *serda.

    Pronunciation

    [edit]

    Noun

    [edit]

    среда́ • (sredá) f (relational adjective сре́ден)

    1. middle, mean
      зла́тна среда́ ― zlátna sredá ― golden mean, happy medium
    2. (figurative) environment, surroundings
    3. (figurative) circle (group of like-minded people)
    4. (computing) ware

    Declension

    [edit]
    Declension of среда́
    singular plural
    indefinite среда́
    sredá
    среди́
    sredí
    definite среда́та
    sredáta
    среди́те
    sredíte

    Alternative forms

    [edit]

    Derived terms

    [edit]
    [edit]

    References

    [edit]
    • “среда”, in Речник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Sofia: Bulgarian Academy of Sciences, 2014
    • “среда”, in Речник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Chitanka, 2010
    • Todorov, T. A., Racheva, M., editors (2010), “среда”, in Български етимологичен речник [Bulgarian Etymological Dictionary] (in Bulgarian), volume 7 (слòво – теря̀свам), Sofia: Prof. Marin Drinov Pubg. House, →ISBN, page 412
    • “срѣда”, in Старобългарски речник [Dictionary of Old Bulgarian] (in Bulgarian), https://histdict.uni-sofia.bg, 2011—2026

    Anagrams

    [edit]

    Komi-Zyrian

    [edit]

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): /ˈsreda/, [ˈsredä]
    • Hyphenation: сре‧да

    Noun

    [edit]

    среда • (sreda)

    1. alternative form of середа (śereda)

    Declension

    [edit]
    Declension of среда (stem: среда-)
    singular plural
    nominative среда (sreda) средаяс (sredajas)
    accusative I 1 среда (sreda) средаяс (sredajas)
    II 1 средаӧс (sredaös) средаясӧс (sredajasös)
    instrumental средаӧн (sredaön) средаясӧн (sredajasön)
    comitative средакӧд (sredaköd) средаяскӧд (sredajasköd)
    caritive средатӧг (sredatög) средаястӧг (sredajastög)
    consecutive средала (sredala) средаясла (sredajasla)
    genitive средалӧн (sredalön) средаяслӧн (sredajaslön)
    ablative средалысь (sredalyś) средаяслысь (sredajaslyś)
    dative средалы (sredaly) средаяслы (sredajasly)
    inessive средаын (sredayn) средаясын (sredajasyn)
    elative средаысь (sredayś) средаясысь (sredajasyś)
    illative средаӧ (sredaö) средаясӧ (sredajasö)
    egressive средасянь (sredaśań) средаяссянь (sredajasśań)
    approximative средалань (sredalań) средаяслань (sredajaslań)
    terminative средаӧдз (sredaödź) средаясӧдз (sredajasödź)
    prolative I средаӧд (sredaöd) средаясӧд (sredajasöd)
    II средаті (sredati) средаясті (sredajasti)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.
    Possessive declension of среда
    First person singular
    singular plural
    nominative средаӧй (sredaöj) средаясӧй (sredajasöj)
    accusative I 1 средаӧй (sredaöj) средаясӧй (sredajasöj)
    II 1 средаӧс (sredaös) средаясӧс (sredajasös)
    instrumental среданам (sredanam) средаяснам (sredajasnam)
    comitative средаӧйкӧд (sredaöjköd) средаясӧйкӧд (sredajasöjköd)
    caritive средатӧгым (sredatögym) средаястӧгым (sredajastögym)
    consecutive средаӧйла (sredaöjla) средаясӧйла (sredajasöjla)
    genitive средаӧйлӧн (sredaöjlön) средаясӧйлӧн (sredajasöjlön)
    ablative средаӧйлысь (sredaöjlyś) средаясӧйлысь (sredajasöjlyś)
    dative средаӧйлы (sredaöjly) средаясӧйлы (sredajasöjly)
    inessive средаам (sredaam) средаясам (sredajasam)
    elative средасьым (sredaśym) средаяссьым (sredajasśym)
    illative средаам (sredaam) средаясам (sredajasam)
    egressive средасяньым (sredaśańym) средаяссяньым (sredajasśańym)
    approximative средаланьым (sredalańym) средаясланьым (sredajaslańym)
    terminative средаӧдзым (sredaödźym) средаясӧдзым (sredajasödźym)
    prolative I средаӧдым (sredaödym) средаясӧдым (sredajasödym)
    II средатіым (sredatiym) средаястіым (sredajastiym)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.
    Second person singular
    singular plural
    nominative средаыд (sredayd) средаясыд (sredajasyd)
    accusative I 1 средаыд (sredayd) средаясыд (sredajasyd)
    II 1 средатӧ (sredatö) средаястӧ (sredajastö)
    instrumental среданад (sredanad) средаяснад (sredajasnad)
    comitative средаыдкӧд (sredaydköd) средаясыдкӧд (sredajasydköd)
    caritive средатӧгыд (sredatögyd) средаястӧгыд (sredajastögyd)
    consecutive средаыдла (sredaydla) средаясыдла (sredajasydla)
    genitive средаыдлӧн (sredaydlön) средаясыдлӧн (sredajasydlön)
    ablative средаыдлысь (sredaydlyś) средаясыдлысь (sredajasydlyś)
    dative средаыдлы (sredaydly) средаясыдлы (sredajasydly)
    inessive средаад (sredaad) средаясад (sredajasad)
    elative средасьыд (sredaśyd) средаяссьыд (sredajasśyd)
    illative средаад (sredaad) средаясад (sredajasad)
    egressive средасяньыд (sredaśańyd) средаяссяньыд (sredajasśańyd)
    approximative средаланьыд (sredalańyd) средаясланьыд (sredajaslańyd)
    terminative средаӧдзыд (sredaödźyd) средаясӧдзыд (sredajasödźyd)
    prolative I средаӧдыд (sredaödyd) средаясӧдыд (sredajasödyd)
    II средатіыд (sredatiyd) средаястіыд (sredajastiyd)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.
    Third person singular
    singular plural
    nominative средаыс (sredays) средаясыс (sredajasys)
    accusative I 1 средаыс (sredays) средаясыс (sredajasys)
    II 1 средасӧ (sredasö) средаяссӧ (sredajassö)
    instrumental среданас (sredanas) средаяснас (sredajasnas)
    comitative средаыскӧд (sredaysköd) средаясыскӧд (sredajasysköd)
    caritive средатӧгыс (sredatögys) средаястӧгыс (sredajastögys)
    consecutive средаысла (sredaysla) средаясысла (sredajasysla)
    genitive средаыслӧн (sredayslön) средаясыслӧн (sredajasyslön)
    ablative средаыслысь (sredayslyś) средаясыслысь (sredajasyslyś)
    dative средаыслы (sredaysly) средаясыслы (sredajasysly)
    inessive средаас (sredaas) средаясас (sredajasas)
    elative средасьыс (sredaśys) средаяссьыс (sredajasśys)
    illative средаас (sredaas) средаясас (sredajasas)
    egressive средасяньыс (sredaśańys) средаяссяньыс (sredajasśańys)
    approximative средаланьыс (sredalańys) средаясланьыс (sredajaslańys)
    terminative средаӧдзыс (sredaödźys) средаясӧдзыс (sredajasödźys)
    prolative I средаӧдыс (sredaödys) средаясӧдыс (sredajasödys)
    II средатіыс (sredatiys) средаястіыс (sredajastiys)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.
    First person plural
    singular plural
    nominative среданым (sredanym) средаясным (sredajasnym)
    accusative I 1 среданым (sredanym) средаясным (sredajasnym)
    II 1 среданымӧ (sredanymö) средаяснымӧ (sredajasnymö)
    instrumental средананым (sredananym) средаяснаным (sredajasnanym)
    comitative среданымкӧд (sredanymköd) средаяснымкӧд (sredajasnymköd)
    caritive средатӧгным (sredatögnym) средаястӧгным (sredajastögnym)
    consecutive среданымла (sredanymla) средаяснымла (sredajasnymla)
    genitive среданымлӧн (sredanymlön) средаяснымлӧн (sredajasnymlön)
    ablative среданымлысь (sredanymlyś) средаяснымлысь (sredajasnymlyś)
    dative среданымлы (sredanymly) средаяснымлы (sredajasnymly)
    inessive средааным (sredaanym) средаясаным (sredajasanym)
    elative средасьыным (sredaśynym) средаяссьыным (sredajasśynym)
    illative средааным (sredaanym) средаясаным (sredajasanym)
    egressive средасяньным (sredaśańnym) средаяссяньным (sredajasśańnym)
    approximative средаланьным (sredalańnym) средаясланьным (sredajaslańnym)
    terminative средаӧдзным (sredaödźnym) средаясӧдзным (sredajasödźnym)
    prolative I средаӧдным (sredaödnym) средаясӧдным (sredajasödnym)
    II средатіным (sredatinym) средаястіным (sredajastinym)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.
    Second person plural
    singular plural
    nominative среданыд (sredanyd) средаясныд (sredajasnyd)
    accusative I 1 среданыд (sredanyd) средаясныд (sredajasnyd)
    II 1 среданытӧ (sredanytö) средаяснытӧ (sredajasnytö)
    instrumental средананыд (sredananyd) средаяснаныд (sredajasnanyd)
    comitative среданыдкӧд (sredanydköd) средаясныдкӧд (sredajasnydköd)
    caritive средатӧгныд (sredatögnyd) средаястӧгныд (sredajastögnyd)
    consecutive среданыдла (sredanydla) средаясныдла (sredajasnydla)
    genitive среданыдлӧн (sredanydlön) средаясныдлӧн (sredajasnydlön)
    ablative среданыдлысь (sredanydlyś) средаясныдлысь (sredajasnydlyś)
    dative среданыдлы (sredanydly) средаясныдлы (sredajasnydly)
    inessive средааныд (sredaanyd) средаясаныд (sredajasanyd)
    elative средасьыныд (sredaśynyd) средаяссьыныд (sredajasśynyd)
    illative средааныд (sredaanyd) средаясаныд (sredajasanyd)
    egressive средасяньныд (sredaśańnyd) средаяссяньныд (sredajasśańnyd)
    approximative средаланьныд (sredalańnyd) средаясланьныд (sredajaslańnyd)
    terminative средаӧдзныд (sredaödźnyd) средаясӧдзныд (sredajasödźnyd)
    prolative I средаӧдныд (sredaödnyd) средаясӧдныд (sredajasödnyd)
    II средатіныд (sredatinyd) средаястіныд (sredajastinyd)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.
    Third person plural
    singular plural
    nominative среданыс (sredanys) средаясныс (sredajasnys)
    accusative I 1 среданыс (sredanys) средаясныс (sredajasnys)
    II 1 среданысӧ (sredanysö) средаяснысӧ (sredajasnysö)
    instrumental средананыс (sredananys) средаяснаныс (sredajasnanys)
    comitative среданымкӧс (sredanymkös) средаяснымкӧс (sredajasnymkös)
    caritive средатӧгныс (sredatögnys) средаястӧгныс (sredajastögnys)
    consecutive среданысла (sredanysla) средаяснысла (sredajasnysla)
    genitive среданыслӧн (sredanyslön) средаясныслӧн (sredajasnyslön)
    ablative среданыслысь (sredanyslyś) средаясныслысь (sredajasnyslyś)
    dative среданыслы (sredanysly) средаясныслы (sredajasnysly)
    inessive средааныс (sredaanys) средаясаныс (sredajasanys)
    elative средасьыныс (sredaśynys) средаяссьыныс (sredajasśynys)
    illative средааныс (sredaanys) средаясаныс (sredajasanys)
    egressive средасяньныс (sredaśańnys) средаяссяньныс (sredajasśańnys)
    approximative средаланьныс (sredalańnys) средаясланьныс (sredajaslańnys)
    terminative средаӧдзныс (sredaödźnys) средаясӧдзныс (sredajasödźnys)
    prolative I средаӧдныс (sredaödnys) средаясӧдныс (sredajasödnys)
    II средатіныс (sredatinys) средаястіныс (sredajastinys)
    1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.

    References

    [edit]
    • A. I. Podorova, editor (1948), Коми-русский словарь [Komi-Russian dictionary], Syktyvkar: Коми Государственное Издательство, page 180

    Macedonian

    [edit]

    Etymology

    [edit]

    Inherited from Proto-Slavic *serda. Morphologically from среда (sreda), from средина (sredina, “middle”), meaning middle of the week.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): [ˈsrɛda]
    • Audio:(file)
    • Hyphenation: сре‧да

    Noun

    [edit]

    сре́да • (sréda) f (plural сре́ди)

    1. Wednesday
      Во сре́да. ― Vo sréda. ― On Wednesday.

    Declension

    [edit]
    Declension of среда
    singular plural
    indefinite среда (sreda) среди (sredi)
    definite unspecified средата (sredata) средите (sredite)
    definite proximal средава (sredava) средиве (sredive)
    definite distal средана (sredana) средине (sredine)
    vocative средо (sredo) среди (sredi)

    See also

    [edit]

    References

    [edit]
    • “среда” in Дигитален речник на македонскиот јазик (Digitalen rečnik na makedonskiot jazik) [Digital dictionary of the Macedonian language] − drmj.eu

    Russian

    [edit]

    Alternative forms

    [edit]

    Pronunciation

    [edit]

    Etymology 1

    [edit]

    Borrowed from Old Church Slavonic срѣда (srěda), from Proto-Slavic *serda. Displaced native Old East Slavic середа (sereda, “middle; Wednesday”) (cf. середа́ (seredá)), третииникъ (tretiinikŭ, “Wednesday”, literally “third (day)”).

    Noun

    [edit]

    среда́ • (sredá) f inan (genitive среды́, nominative plural сре́ды, genitive plural сред)

    1. Wednesday
      в сре́ду ― v srédu ― on Wednesday
      по среда́м ― po sredám ― on Wednesdays
      к среде́ ― k sredé ― by Wednesday
      со среды́ ― so sredý ― from Wednesday
      со среды́ до пя́тницы ― so sredý do pjátnicy ― from Wednesday to Friday
      в сле́дующую сре́ду ― v slédujuščuju srédu ― next Wednesday
    Declension
    [edit]
    Descendants
    [edit]
    See also
    [edit]

    Etymology 2

    [edit]

    Same as Etymology 1

    Noun

    [edit]

    среда́ • (sredá) f inan (genitive среды́, nominative plural сре́ды, genitive plural сред)

    1. environment, surroundings, sphere
    2. midst
    3. medium
    Declension
    [edit]
    See also
    [edit]

    References

    [edit]
    • Vasmer, Max (1964–1973), “среда”, in Oleg Trubachyov, transl., Этимологический словарь русского языка [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), Moscow: Progress

    Further reading

    [edit]

    Serbo-Croatian

    [edit]
    Wikipedia has articles on:

    Alternative forms

    [edit]

    Etymology

    [edit]

    From earlier srěda, from Proto-Slavic *serda.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): /srěːda/
    • Hyphenation: сре‧да

    Noun

    [edit]

    сре́да f (Latin spelling sréda)

    1. Wednesday
    2. (expressive) middle, mean, midst

    Declension

    [edit]
    Declension of среда
    singular plural
    nominative среда среде
    genitive среде среда
    dative среди средама
    accusative среду среде
    vocative средо среде
    locative среди средама
    instrumental средом средама

    Tundra Nenets

    [edit]
    Days of the week
    Previous: вторник (wtornyik°)
    Next: четверг (ćyetwyerg°)

    Etymology

    [edit]

    Borrowed from Russian среда (sreda).

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): [srʲedʌ]
    • Hyphenation: сре‧да

    Noun

    [edit]

    среда • (sryeda)

    1. Wednesday

    Declension

    [edit]
    Declension of среда (sryeda) (regular)
    singular dual plural
    nominative среда (sryeda) средахӑʼ (sryedaxăh) средаˮ (sryedaq)
    genitive средаʼ (sryedah) средахӑʼ (sryedaxăh) средаˮ (sryedaq)
    accusative средам (sryedam°) средахӑʼ (sryedaxăh) среда (sryeda)
    allative средан (sryedan°) средахӑняʼ (sryedaxănyah) средахӑˮ (sryedaxăq)
    locative средахӑна (sryedaxăna) средахӑняна (sryedaxănyana) средахӑˮна (sryedaxăqna)
    ablative средахӑд (sryedaxăd°) средахӑняд (sryedaxănyad°) средахӑт (sryedaxăt°)
    prolative средавна (sryedawna) средахӑнямна (sryedaxănyamna) средаˮмӑна (sryedaqmăna)

    References

    [edit]
    • Pyrerka, A. P.; Tereščenko, N. M. (1948), “среда”, in Русско-ненецкий словарь [Russian–Nenets Dictionary], Moscow: Огиз
    • N. M. Tereschenko (1965), “среда”, in Ненецко-русский словарь, Moscow: Советская Энциклопедия

    Udmurt

    [edit]

    Alternative forms

    [edit]

    Etymology

    [edit]

    Borrowed from Russian среда (sreda).

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): [srɛˈdä]
    • Rhymes: -ä
    • Hyphenation: сре‧да

    Noun

    [edit]

    среда • (sreda)

    1. Wednesday
      Synonym: вирнунал (virnunal)

    Declension

    [edit]
    Declension of среда (soft declension)
    singular plural
    nominative среда
    sreda
    средаос
    sredaos
    accusative средаез
    sredajez
    средаосыз
    sredaosyz
    genitive средалэн
    sredalen
    средаослэн
    sredaoslen
    dative средалы
    sredaly
    средаослы
    sredaosly
    ablative средалэсь
    sredaleś
    средаослэсь
    sredaosleś
    instrumental средаен
    sredajen
    средаосын
    sredaosyn
    abessive средатэк
    sredatek
    средаостэк
    sredaostek
    adverbial средая
    sredaja
    средаосъя
    sredaosja
    inessive средаын
    sredayn
    средаосын
    sredaosyn
    illative средае
    sredaje
    средаосы
    sredaosy
    elative средаысь
    sredayś
    средаосысь
    sredaosyś
    egressive средаысьен
    sredayśjen
    средаосысьен
    sredaosyśjen
    terminative средаозь
    sredaoź
    средаосозь
    sredaosoź
    prolative средатӥ
    sredati
    средаосытӥ
    sredaosyti
    allative средалань
    sredalań
    средаослань
    sredaoslań
    Possessive forms of среда
    1st person singular possessive forms
    singular plural
    nominative средае
    sredaje
    средаосы
    sredaosy
    accusative средаме
    sredame
    средаосме
    sredaosme
    genitive средаелэн
    sredajelen
    средаосылэн
    sredaosylen
    dative средаелы
    sredajely
    средаосылы
    sredaosyly
    ablative средаелэсь
    sredajeleś
    средаосылэсь
    sredaosyleś
    instrumental средаеным
    sredajenym
    средаосыным
    sredaosynym
    2nd person singular possessive forms
    singular plural
    nominative средаед
    sredajed
    средаосыд
    sredaosyd
    accusative средадэ
    sredade
    средаостэ
    sredaoste
    genitive средаедлэн
    sredajedlen
    средаосыдлэн
    sredaosydlen
    dative средаедлы
    sredajedly
    средаосыдлы
    sredaosydly
    ablative средаедлэсь
    sredajedleś
    средаосыдлэсь
    sredaosydleś
    instrumental средаеныд
    sredajenyd
    средаосыныд
    sredaosynyd
    3rd person singular possessive forms
    singular plural
    nominative средаез
    sredajez
    средаосыз
    sredaosyz
    accusative средазэ
    sredaze
    средаоссэ
    sredaosse
    genitive средаезлэн
    sredajezlen
    средаосызлэн
    sredaosyzlen
    dative средаезлы
    sredajezly
    средаосызлы
    sredaosyzly
    ablative средаезлэсь
    sredajezleś
    средаосызлэсь
    sredaosyzleś
    instrumental средаеныз
    sredajenyz
    средаосыныз
    sredaosynyz
    1st person plural possessive forms
    singular plural
    nominative средамы
    sredamy
    средаосмы
    sredaosmy
    accusative средамэс
    sredames
    средаосмес
    sredaosmes
    genitive средамылэн
    sredamylen
    средаосмылэн
    sredaosmylen
    dative средамылы
    sredamyly
    средаосмылы
    sredaosmyly
    ablative средамылэсь
    sredamyleś
    средаосмылэсь
    sredaosmyleś
    instrumental средаенымы
    sredajenymy
    средаосынымы
    sredaosynymy
    2nd person plural possessive forms
    singular plural
    nominative средады
    sredady
    средаосты
    sredaosty
    accusative средадэс
    sredades
    средаостэс
    sredaostes
    genitive средадылэн
    sredadylen
    средаостылэн
    sredaostylen
    dative средадылы
    sredadyly
    средаостылы
    sredaostyly
    ablative средадылэсь
    sredadyleś
    средаостылэсь
    sredaostyleś
    instrumental средаеныды
    sredajenydy
    средаосыныды
    sredaosynydy
    3rd person plural possessive forms
    singular plural
    nominative средазы
    sredazy
    средаоссы
    sredaossy
    accusative средазэс
    sredazes
    средаоссэс
    sredaosses
    genitive средазылэн
    sredazylen
    средаоссылэн
    sredaossylen
    dative средазылы
    sredazyly
    средаоссылы
    sredaossyly
    ablative средазылэсь
    sredazyleś
    средаоссылэсь
    sredaossyleś
    instrumental средаенызы
    sredajenyzy
    средаосынызы
    sredaosynyzy

    References

    [edit]
    • L. E. Kirillova, L. L. Karpova, editors (2008), “среда”, in Удмурт-ӟуч кыллюкам [Udmurt-Russian dictionary], Izhevsk: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, →ISBN, page 610