સંજય વિ. શાહ (@ http://egujarati.com)

રણકાર

બીજા કોઈપણ જખમ કરતાં મોટો જખમ અપમાન છે.

– અજ્ઞાત

કોઈકનું અપમાન કર્યું છે તમે? કોઈકને એવી પીડા આપી છે જે એ કોઈ કાળે ભૂલી શકે નહીં? વિચારજો જરા આ વાત વિશે. બે વ્યક્તિ વચ્ચે કંકાસ થવાના જે ત્રણ કારણ શાસ્ત્રોમાં જણાવાયા છે એનાથી વિશેષ મોટું કારણ છે અપમાન. બધું સહન થાય, અપમાન સહન ના થાય. માણસ નાનો હોય કે મોટો પણ જો એનું અપમાન થયૂમ તો એ જે દાઝ લઈને જીવશે એ દાઝ હિમાલય કરતાં ઊંચી અને અગાધ દરિયા કરતાં ઊંડી હશે. એટલે જ સંબંધના તંગ દોરડા પર નર્તન કરતી વખતે સલૂકાઈ અને શબ્દોની ભલમનસાઈ સદા જાળવવી. માણસ થઈને માણસ સાથે એવું વર્તન કરી બેસવું નહીં જે એને એટલી હદે ડંખી જાય કે ક્યારેક એ પોતાનું અને ક્યારેક બીજાનું નુકસાન કરી બેસે.

માન આપતા રહેવું અને અપમાન કરવું જ નહીં એ અફર સિદ્ધાંત યાદ રાખવાનો. જે સંજોગમાં મગજ પર કાબૂ રહે નહીં એ સંજોગમાંથી એક જ ક્ષણમાં બાદ થઈ જવાનું. ઘડીકવાર માટે જે ગુસ્સો આવ્યો હોય એનાથી અઘટિત થતું રોકવાનો આ સૌથી અકસીર ઇલાજ છે. જેણે કોઈનું અપમાન કર્યું નથી એ માણસના શત્રુ કોઈ નથી હોતા. જેણે અપમાન કર્યું છે એના માટે એનો એક શત્રુ સો જણને એના શત્રુ બનાવી નાખવા માટે પૂરતો છે. સારું બોલનારાનું સારું ગમે ત્યાંથી થઈ રહે છે એ પણ યાદ રાખજો. કેમ કે માન એ તો સંબંધનો જાન છે.

– કલ્પના જોશી

(As published in MUMBAI SAMACHAR, Asia’s oldest newspaper)
(Photo courtesy – http://editorial.autos.msn.com/article.aspx?cp-documentid=726147)