“જીવતા જીવ માતા અને પિતાની આંતરડી ઠારે”. મર્યા પછી શ્રાદ્ધ કરે તેનો શો અર્થ ?
માતા અને પિતા એટલે સાસુ અને સસરા પણ આવી જાય ! શું સાસુ અને સસરા માતા
અને પિતા નથી. જેમ દીકરીની મા ૯ મહિના ગર્ભ ધારણ કરે છે, એ જ રીતે દીકરાની મા
પણ બાળકને ૯ મહિના ગર્ભમાં પ્રેમથી પોષે છે.
“વહુ, આ વાત ક્યારે સમજશે ‘ ? સદીઓથી ચાલી રહેલી રીત બદલવાનો સમય આવી ગયો
છે. શું આ ભણો છો, તમે કોલેજમાં ? મને યાદ છે, વિલ્સન કોલેજમાં બી.એ. ના છેલ્લા વર્ષમાં
હતી. કોલેજને એ વર્ષે ૧૦૦ વર્ષ થયા હતા. ‘મેરેજ સેમિનાર હતો’ બે દિવસ માટે. બહેનપણી
સાથે ગઈ. અનુભવી વક્તા ખૂબ સુંદર રીતે લગ્ન પછીનું વર્તન સમજાવી રહ્યા હતા.
આજે મને ખૂબ આનંદ છે, માતા અને પિતાના સંસ્કાર સાથે એ વાત આણામાં લઈને સાસરે
ગઈ હતી. જ્યારે કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિ તમને સમજાવે ત્યારે એ વાત ગળામાં શીરાની જેમ ઉતરી જાય. આજે શ્રાદ્ધ દરમિયાન કુટુંબમાં વિદાય પામેલી દરેક સ્ત્રીને યાદ કરી પ્રણામ કરું છું
બાળપણમાં દાદી અને નાની બંનેને ગુમાવ્યા. મારા ઘરે ‘નાની’ કહેવાનો રિવાજ નહોતો.
બંને ‘બા’. કોઈ ભેદભાવ ભણ્યા ન હતા. લગ્ન પછી સાસરે સાસુમાને ઘરમાં બધા ‘બા’ કહેતા મને ગમતું. પછી તો વણઝાર ચાલી મામી. કાકી, માસી ફોઇ,મોટી બહેન, ભાભી, જેઠાણી, નણંદ સહુ વિદાય થયા. ઈશ્વરની કૃપાથી પ્રેમ સહુનો પામી હતી. આજે એ બદ્ધાને શ્રદ્ધા સુમન અર્પું છું.
આજે ખાસ સ્ત્રીનો દિવસ છે એવું મારી મમ્મી કહેતી હતી. એટલે સહુ સ્ત્રી વર્ગને પ્રણામ . મને પણ ૮૧ થયા, આવતે વર્ષે મારું નામ પણ એ યાદીમાં ઉમેરાય તો નવાઈ નહીં લાગે.
તૈયારી રાખી છે. પછી ઈશ્વરની મરજી. શ્રદ્ધા પૂર્વક યાદ કરી સહુની પાછળ કોઈની આંતરડી
ઠારવાની ઈચ્છા થઈ છે. જે પૂરી કરી. અજાણતા જો કદી દુભવ્યા હોય તો અંતરથી ક્ષમા માગું છું. આ સોળ દિવસ વિદાય પામેલા આત્માની શાંતિ પ્રાર્થના. ક્યાં ગયા ? કેમ છે ? બસ જ્યાં હોય ત્યાં શાંતિ શાંતિ શાંતિ.
અંતે એક સાવ ખાનગી વાત,” મારી મમ્મી તેમજ બાનું નામ ચંદનબેન છે”.
